ج : در فرض سوال تا مي تواند از بول كردن جلوگيري كند اما اگر به حد ضرربرسد جلوگيرى از بول واجب نيست و قضاء آن روزها را بايد بگيرد و اگر تا رمضان آينده اين مرض طول بكشد قضاء واجب نيست.
س : 501- اگر مسافرى قبل ازظهر به وطن خود برسد و لكن درسفر به قصد افطار فقط سيگاركشيده است آيا خوردن و آشاميدن در خانه اش براى او جائز است يا نه؟
ج : در فرض سوال, احتياطاً امساك واجب است و قضاء آن را هم بگيرد.
س : 502 - اگر كسى در شب آخر ماه رمضان نيت كند كه اگر فردا رؤيت هلال ثابت شد مسافرت نمي كنم واگر ثابت نشد مسافرت مي كنم آيا اين اندازه نيت براى مسافرت وافطار فردا كفايت مي كند يا نه؟
ج : بلى اين اندازه نيت براى جواز افطار اگر مسافرت كند كافى است.
س : 503- اگر كسى در ماه رمضان از شب نيت سفر داشته باشد و بعد از طلوع فجر مسافرت كند و بعد از رسيدن به حد ترخص - افطاركرد و قبل از قطع مسافت شرعيه قصد برگشت به وطن كرد اگر قبل از ظهر يا بعد از ظهر به وطن رسيد وظينه اش چيست؟
ج : از زمانى كه از قصد خود برگردد بايد از مفطرات روزه امساك كند و در وطن خود هم امساك كند وبعدا قضاء آن را هم بگيرد.
س : 504 - اگر زنى شيرده عوض شير خود به بچه اش شير خشك يا شير حيوانات بدهد يا زن ديگرى پيدا شود و به شير دادن بچه حاضرشود آيا مي تواند افطاركند و بچه را شير دهد يا بچه را شير خشك يا تحويل زن شيرده ديگركند و روزه بگيرد؟
ج : اگر شير خشك يا شير حيوانات يا شير زن ديگر به بچه ضرر نداشته باشد بايد مادر احتياطاً روزه بگيرد و به بچه اش شير ندهد.
س : 505- اگر كسى مسافرت كند و بعد از قطع مسافت قصد افطاركند اما افطار نكرده و قبل از ظهر نيت روزه نكرد بلكه در وطن خود افطاركرد آيا قضاء وكفاره بر او واجب است يا نه؟
ج : اگر حكم را مي دانسته يعنى مي دانسته كه نبايد افطاركند و لكن عالما عامدا افطاركند هم قضاء وهم كفاره بر او واجب است اما اگرجاهل به حكم بوده فقد قضاء بر او واجب است.
س : 506 - اگر قطره بخاطر تداوى در دهان بريزد و آن قطره با آب دهان مستهلك شود آيا مي تواند آب دهان را فرو ببرد يا نه؟
ج : بنابراحتياط واجب آب دهن را بيرون بريزد و فرو نبرد.
س : 507 - اگر شخص جنب عادت بيدار شدن ندارد و لكن اعتماد به ساعت زنگي كرده و خيال كرده كه به زنگ ساعت بيدارمي شود و غسل مي كند و لكن تا صبح بيدار نشد آيا روزه اش صحيح است يا نه؟ و آيا قضاء وكفاره بر او واجب است يا نه؟
ج : اگر اطمينان به بيدار شدن داشته يا احتمال عقلايي مي داده كه بيدار مي شود وتصميم غسل را درشب داشته قضاء بر او واجب است وكفاره واجب نيست.
س : 508- نيت صوم استحبابى تا غروب توسعه دارد و در صوم واجبى بايد قبل از زوال نيت كرد آيا در صوم استيجارى هم مي تواند بعد از زوال نيت كند؟
ج : در صوم استيجارى بايد قبل ازطلوع فجر نيت كند.
س : 509- روزه گرفتن در روز عاشوراء چه حكمي دارد؟
ج : مگروه است.
س : 510- از باب ضرورت مشغول كارى هستم كه در آن كار، گرد و غبار درگلويم مي رود و از طرفى هم ترك آن كار برايم عسر و حرج دارد چون نان زن و بچه ام بستگى به آن كار دارد، راه براى صحت روزه ام چيست؟
ج : راه صحت اين است كه يا در شب كاركنيد و يا در هر روز تا سر چهار فرسخى مسافرت كنيد وآنجا افطاركنيد و سركار برگرديد و روزه ات را بخوريد وبعدا قضاء آن روزهارابگيريد.
س : 511- شخصى جنب است وقتى ازخواب بيدارمي شودكه به مقدارغسل يا به مقدار خوردن سحرى وقت دارد كدام يك مقدم است آيا غسل كند و بدون سحرى روزه بگيرد يا سحرى بخورد و با تيمم روزه بگيرد؟
ج : اگر بدون خوردن سحرى مي تواند بدون عسر و حرج روزه بگيرد بايد غسل كند و روزه بگيرد و الا سحرى بخورد و در ضيق وقت تيمم كند و روزه بگيرد.
س : 512- اگركسى روزه قضاى رمضان يا روزه استحبابى گرفته باشد اگر كسى او را قبل از ظهر دعوت به افطاركند آيا اجابت دعوت مؤمن مستحب است و يا روزه بگيرد؟
ج : درقضاء رمضان اگرتا رمضان آينده وقت براى گرفتن قضاء باقى است و هم چنين در روزه استحبابى اگر كسى او را دعوت به افطاركند اجابت دعوت او مستحب است.
س : 513 - كسى كه به جهت عذر شرعى نتواند روزه بگيرد و بايد يك مد طعام براى هر روزكفاره بدهد، اگر به جاى گندم پول نقد بدهدكفايت مي كند و همچنين در كفارة افطار عمدى؟
ج : در هر دو مورد پول نقد كفايت نمي كند.
س : 514- آيا مي شود كه كفاره 27 روز، روزه ماه مبارك رمضان را به هشت نفر از اقارب داد؟
ج : كفارة اطعام 60 مسكين را نمي شود داد.ولى كفاره يك مد طعام را كه عوض هر روز مي دهد مي شود به 8 نفر، حتى به يك نفر فقير هم مي توان كفارة 27- روز را (يعنى 27 - مد - طعا م) داد.
احكام خمس
س : 515- زمين هايى كه مخارج صاحبش راكفايت نمي كند صاحب زمين اطراف آن را توسعه مي دهد اما باز هم كفايت نمي كند آيا آن مقدارى كه به سبب توسعه بر اصل زمين افزوده شده است خمس دارد؟
ج : اگر خمس آن را بدهد احوط است ولى بنابر اقوى خمس آن واجب نيست.
س : 516- آيا خمس به همه اموال - منقول وغيرمنقول - ميت تعلق مي گيرد؟ مانند: 1- درختان مثمر و غير مثمركوچك و بزرگ.2- گندم، آرد و علوفه حيوانات.3- چوب هايى كه در خانه مسكونى و طويله حيوانات به كار رفته است.4- فرش و ظرف خانه.5- حيوانات (گا و، گوسفند، ا لاغ و اسب سوارى).6- لباس هاى كهنه و نو ميت.7- هيزمي كه ازصحرا يا از باغ فراهم شده است.
ج : از اموال ياد شده موارد دوم و هفتم و از مورد پنجم تنها به بره، بزغاله وگوساله كه در بين سال به دنيا آمده باشد خمس تعلق مي گيرد.
س : 517 - كسى كه تصميم دارد خمس اموال خانه اش را حساب كند ملاك قيمت گذارى، قيمت هنگام خريد اموال است يا قيمت هنگام محاسبة خمس؟
ج : قيمت هنگام محاسبه و اخراج خمس است.اگركسى اصولا خمس نداده است بايد قيمت روز خريد بعضى اموال را حساب كند زيرا اموال و اشياى مورد خمس در اثر استفاده،كهنه و قيمت آن ارزان شده است.
س : 518 - چند برادرى كه زمين و داراى شان كاملا تقسيم شده است اما مصارف زندگى شان مشترك است يكى از برادران طلبه و ديگران كارگرند، آيا طلبه مي تواند از پولى كه ازگارگرى برادرانش به دست آمده است و مشترك است به عنوان سهم امام (ع ) يا سهم سادات بر دارد؟
ج : اگرپول مورد خمس مشترك باشد نمي تواند بر دارد و اگر مشترك نيست با اجازه مرجع تقليد مي تواند بر دارد.
س : 519 - حبوباتي كه براى تخم و بذر نگهدارى مي شود اگر بر آن ها سال بگذرد خمس دارد؟
ج : اگر يك سال گذشته باشد خمس تعلق مي گيرد.
س : 520- آيا خمس به گاو نرى كه براى نسل گيرى از آن استفاده مي شود تعلق مي گيرد؟
ج : بله.
س : 521 - اگر كسى مبلغى پول افغانى كه ازكارگري در ايران به دست آورده است به افغانستان بفرستد خمس آن را در اين جا (ايران ) پرداخت كند يا در افغانستان،وقتي كه برگشت؟
ج : اگر تاخير در اداى خمس نمي شود در افغانستان و اگر سر سال رسيده باشد در ايران پرداخت كند.
س : 522 - كسى كه در وطن قرض دار و بدهكار است در ايران پيش از رسيدن سر سال تومان را با افغانى معامله مي كند تا آن مبلغ افغانى طرف معامله (حواله دار) به افغانستان و به طلبكارش برساند.پيش از رسيدن پول به دست طلبكار، سرسال بدهكار سر مي رسد آيا خمس آن را بدهكار و قرض دار بدهد؟
ج : اگر پولى را كه قرض كرده است در مؤونه و مخارج همان سال يعنى سالى كه سرسالش رسيده است مصرف كرده باشد خمس ندارد و اگر در مؤونه سال هاى پيش مصرف كرده باشد بايد خمس آن را بدهكار پرداخت كند.
س : 523- آيا به زيور آلات زنان (مانند النگو، انگشتر، گردن بند، گوشواره ) كه در هنگام ازدواج نصيب آنان مي شود خمس تعلق مي گيرد؟
ج : اين مساله سه صورت دارد: ا - اگر زيورآلات از پول مهر خريده شده باشد خمس ندارد.2- اگر كسى سرسال خمسى دارد، در بين سال براى خانمش زيورآلات خريده است و از آن استفاده كرده است خمس ندارد.3- اگر بر پول يك سال گذشته باشد بعد از آن با همان پول طلا خريده باشد خمس دارد.
س : 523 - آيا هبه، هدآيا، جوايز و انعام خمس دارد؟
ج : اگر در بين سال استفاده نشود ويا اگر پول نقد باشد تا سر سال بماند خمس دارد.
س : 525 - پدر داماد به پدر عروس مبلغى شيربها ميدهد تا راضى به ازدواج دخترش با پسر اين مرد شود.آيا مبلغ ياد شده براى پدر دختر حلال است و بر فرض حليت، خمس دارد؟
ج : اگر با رضايت و رغبت خود به پدر عروس بخشيده باشد حلال است و در سر سال خمس دارد.
س : 526 - پدر عروس از پدر داماد مبلغى را مي گيرد و از همين مبلغ جهيزيه و لوازم خانه براى دخترش تهيه مي كند آيا اين اموال، مال عروس است يا مال داماد و بعد از بردن اين اموال به خانة داماد خمس دارد يا نه؟
ج : اگر مهر قرار داده باشد مال عروس است و خمس ندارد در غير اين صورت مال داماد است.آن مقدارى كه استفاده شده است خمس ندارد اما غير آن خمس دارد.
س : 527 - كسى كه لباسى را مي خرد، دو سال مي ماند و از آن استفاده نمي كند خمس دارد؟
ج : بله، خمس دارد.
س : 528 - كسى كه خودش در ايران و خانواده اش در افغانستان است اگر در ايران پول و اثاثيه اى داشته باشد و يك سال بگذرد خمس دارد؟
ج : بله، خمس دارد.اثاثيه اگر مورد حاجت باشد و در طول سال مورد استناده قرار بگيرد خمس ندارد.
س : 529 - آيا از خمس در امور خيريه مانند مسجد، حسينيه و...مي توان مصرف كرد؟
ج : بدون اجازه حاكم شرع مصرف نمي شود.
س : 530- آيا ضروريات خانه مانندگاو،گوسفند و بز شيرده كه در مخارج و مصارف شبانه روزى دخالت دارد و همچنين بره،گوساله و بزغاله خمس دارد؟
ج : اگر خمس گوساله، بز، و بزغاله، در هر سال داده شود وقتى شيرده مي شود خمس ندارد.بره و بزغاله اگر تا سر سال موجود باشد خمس دارد.
س : 531 - كسى كه تاكنون براى درآمدش سال خمسى قرار نداده است و ازدواج هم نكرده است آيا به پولى كه تا كنون به دست آورده است خمس تعلق مي گيرد؟
ج : خمس تعلق مي گيرد.اول پرداخت خمس بعد ازدواج اما ارباح سال ازد واج خمس ندارد.
س : 532 - كسى كه سر سال ندارد و مي خواهد محاسبه كند آيا به ضروريات خانه مانند فرش، يخچال، اجاق گاز، بخارى، تلويزيون، ماشين لباسشويى، يك عدد كيف، يك دست لباس وهزينة عقد بدون عروسى خمس تعلق مي گيرد؟
ج : هيچ مكلفى - فى علم ا...و در واقع - بدون سرسال خمسى نيست اگر چه خودش نداند بنابراين لوازم و ضروريات خانه اش را اگر از منافع بين سال تهيه كرده باشد خمس ندارد.و اگر بعد ازگذشت سرسال خود تهيه كرده باشد خمس دارد و اگر نداند بايد با حاكم شرع مصالحه كند.
س : 533 - كسى سرسال معين ندارد براى همسر و دخترش زيورآلات مي خرد آيا به آن زيورآلات خمس تعلق مي گيرد؟
ج : اگر بر قيمت زيورالات يك سال گذشته باشد خمس دارد و اگر از درآمد بين سال آن را خريده باشد خمس ندارد.
س : 534- كسى كه سرسال خمسى ندارد از طرفى بدهكار است و از طرف ديگر پولي هم دارد آيا به اين پول خمس تعلق مي گيرد؟
ج : اگر براى مخارج و مؤونه سال قرض كرده باشد به مقدار قرض خمس ندارد و اگر آن را در مخارج سال مصرف نكرده باشد بايد خمس آن را بدهد.
س : 535 - كسى كه در ايران كار مي كند پيش از اخراج خمس، پول خود را براى پدرش به افغانستان مي فرستد.پدرش هم خمس آن را حساب نمي كند مديون پدر است يا پسر؟
ج : اگر پول به مدت يك سال نزد پسر مانده باشد بايد خمس آن را بدهد و اگر يك سال نمانده براى پدرش فرستاده باشد و پدر هم پيش از رسيدن سرسال خمسي اش پول را مصرف كرده باشد خمس ندارد و اگر تا سرسال خمسى پدر، نزد او مانده باشد، پدر بايد خمس آن را پرداخت كند.
س : 536- اگر كسى در سال اول خمس پول خود را پرداخت كند در سال دوم اين پول از دستش برود و در سال سوم پول زيادى به دستش آيد آيا مي تواند مبلغ پولى را كه در سال اول خمس آن را داده بودكنار بگذارد و خمس بقيه را حساب كند؟
ج : پولى كه در سال سوم به دست آورده است همه اش خمس دارد و نمي توا ند كنار بگذارد.
س : 537 - كسى قطعه زمينى را درمجاورت زمين زراعتى اش احياء مي كند اما زمين ها همگى مخارج زندگى اش را تامين نمي كند آيا به زمين احياء شده خمس تعلق مي گيرد؟
ج : اگر از راه كسب و كار زندگى مي كند، و امرار معاش را به كسب وكار تهيه مي كند زمين هاى احياء شده خمس دارد.