س : 744- كسى خانه اى را مي خرد آيا اين خانه خمس دارد؟
ج : اگرخانه مورد نياز و از درآمد بين سال خريده شده باشد خمس ندارد اما اگر با پول غير مخمس خريدارى شده باشد قيمت خانه خمس دارد.
س : 745 - همه لوازم خانة كسى مبلغ هفتصد هزارتومان قيمت گذارى شده است آيا همه لوازم خمس دارد؟
ج : اگر با پول مخمس و يا به ارباح بين سال، خريده شده باشد خمس ندارد واگر با پول غير مخمس خريده شده باشد خمس دارد و اگر شك دارد بايد با حاكم شرع مصالحه شود.
س : 746- اهالى بعضى از قريه ها به خاطر ضرورت، يك باب مهمانخانة مشترك مي سازند آيا از وجوه شرعى در ساختن آن استفاده مي شود؟
ج : از زكات، فطره و صدقات مستحبى استفاده شوداشكالى ندارد.
س : 747- كسى كه سر سال ندارد اگر از درآمد بين سال لوازم زندگى براى خود بخرد بعد ازيك سال خمس به آن تعلق مي گيرد؟
ج : خمس تعلق نمي گيرد اگر چند بعد از آن سر سال براى خود تعيين كند.
س : 748- كسى چند رأس گاو وگوسفند مورد نياز دارد آيا خمس به آن ها تعلق مي گيرد؟
ج : اگر در بره گى وگوسالگى خمس آن ها را حساب كرده باشد بعد ازآن كه شيرده شد خمس ندارد.
س : 749- بعد از انقلاب افغانستان كسانى كه وكيل نبودند براى مردم سال خمسى تعيين مي كردند و وجوه شرعى را به دلخواه شان مصرف مي كردند آياكسانى كه وجوه شرعى از آنهاگرفته شده است برى الذمه شده اند؟
ج : اگر براى فقراء، محرومان و طلاب علوم دينى مصرف شده باشد كفايت مي كند و اما اگر در جنگ هاى داخلى مصرف شده باشد موجب برائت ذمه نمي شود و هركسى كه وجوه را جمع كرده است ضامن است.
س : 750- كسانى كه وكيل ازطرف امام خمينى، آيت ا...خويى،گلپايگانى و اراكى (رحمهم الله) بودند حتى بعد از فوت مراجع تقليد ياد شده هم وجوه شرعى را ازمردم جمع مي كردند حالا وظيفه گيرندگان و دهندگان چيست؟
ج : گيرندگان وجوه شرعى بايد كاغذ رسيد از مجتهد زنده به دهندگان وجوه بدهند.
س : 751 - طلابى كه در روستاها و دهات خدمت مي كنند مي توانند از وجوه شرعى استفا ده كنند؟
ج : از خمس با اجازه مجتهد و از زكات در صورت استحقاق مي توانند استفاده كنند.
س : 752 - در صورتى كه قحطى شديد جان مردم را در مناطق مركزى تهديد مي كند آيا وجوه شرعى را مي توان به فقرا داد؟
ج : مردم مومن اجازه دارند كه براى حفظ جان فقرا وجوه شرعى را مطلقاً به فقرا بدهند.
س : 753 - اگر كسى چيزى را با پول غير مخمس بخرد نماز با آن جايز است؟
ج : اگر با همين پول غير مخمس خريدارى كرده باشد نماز با آن جايز نيست اما اگر به ذمه خريده باشد و قيمت آن از پول غير مخمس پرداخت كند نماز جايز است اما از خمس بدهكار است.
س : 754- كسى هشت سال پيش خمس خود را حساب كرده و مبلغ پنجاه هزار افغانى از سهمين بدهكار شده اما تاكنون نداده است با توجه به اين كه درطول مدت هشت سال ارزش پول افغانى كاهش يافته است به گونه اى كه در زمان حساب كردن خمس با پنجاه هزار افغانى بيست و پنج سيرگندم خريدارى مي شد اما اكنون قيمت يك سيرگندم پنجاه هزار افغانى است وظيفه اش چيست؟
ج : بايد به اندازه و ارزش پول هشت سال پيش پرداخت شود يعنى بيست و پنج سيرگندم يا قيمت آن و به خاطر تاخير در پرداخت بايد در پيشكاه خداوند توبه كند.
س : 755 - مراجع محترم تقليد فتوا داده اندكه خمس هر چيزى از خود همان چيز پرداخت شود و يا قيمت آن پرداخت شود با توجه به اين مسأله اگر كسى از خود جنس مخمس يا قيمت آن را پرداخت نكرد بلكه چيز ديگرى كه به درد مستحق خمس مي خورد پرداخت كرد كفايت مي كند؟
ج : اگر پول نقد و يا چيزى كه به صلاح و نفع مستحق است پرداخت شود كفايت مي كند.
س : 756- اگر املاك و اموال ارث به كسى برسد و بداندكه مورث خمس آن را نداده است آيا اخراج خمس آن واجب است و بر فرض وجوب قيمت كنونى پرداخت شود يا قيمت زمان خريد از سوى اموات؟
ج : پرداخت خمس آن بنابر احتياط واجب است.اگر وارث شك داردكه با پول غيرمخمس خريدارى شده يا ازمنافع بين سال و يا با ثمن كلى كه با پول غير مخمس ادا شده است.تخميس قيمت خريدكفايت مي كند.
س : 757 - اگر كسى حمامي را با پول غير مخمس بسازد غسل در آن حمام جايز است؟
ج : اگر عين مصالح به ذمه، خريده باشد ويا اين كه معلوم نباشدكه با عين غير مخمس خريده است يا به ذمه اشكالى ندارد.
س : 758 - سيدى مي خواهد ماشين بخرد اما پول كم دارد مبلغى را ازكسى قرض مي كند و با آن ماشين مي خرد اما بدهكارى اش را نمي تواند بدهد آيا طلبكار مي تواند طلبش را خمس حساب كند و ياكس ديگرى مبلغى را به عنوان خمس به سيد بدهد تا بدهكارى اش را پرداخت كند؟
ج : اگر ماشين مورد نياز و سازكاربا شأن وموقعيتش است پرداخت خمس و يا پرداخت بدهكارى اش به عنوان خمس مانعى ندارد اما اگر ماشين را براى كار و درآمد خريده باشد و يا زايد بر شأنش باشد پرداخت خمس جايز نيست.
س : 759 - كسى كه خمس و زكات نمي دهد، ربا و رشوه مي خورد، تصرف در اموال او به عنوان مهمان و...جايز است؟و همچنين اگر همين آدم روضه خوانى برگزار كند و صدقات مندوبه بدهد فايده اى به حالش دارد؟
ج : اگر مهمان و...علم به غصب اموال ميزبان داشته باشد تصرف جايز نيست و اگر شك داشته باشد جايز است.صدقه و اعمال مستحبى در صورتى پاداش دارد كه از مال حلال باشد.
س : 760- كسى يك دست لباس براى پوشيدن خود درست مي كند اما اتفاق مي افتد كه تا پايان سال نپوشد با اين كه احتياج به آن دارد، خمس به آن تعلق مي گيرد؟
ج : با فرض اين كه احتياج داشته اما نپوشيده است خمس دارد.
س :761- كسانى كه از مراجع تقليد اجازه گرفتن سهم امام (ع) از مردم دارند مي توانند مثلا هزار تومان را با چهارصد تومان مصالحه كنند؟ با اين كه بد هكار سهم امام (ع ) قدرت پرداخت همه آن را دارد.
ج : با فرض اشتغال ذمه يقيني و توان پرداخت مصالحه با كمتر جايز نيست.
س : 762- كسى كه در روستا زندگى مي كند اما خانه اى دركابل داردكه دو اتاق آن را براى تابستان خود و بچه هايش كه به كابل مي رود نگه مي دارد و چهار تا اتاق ديگر را اجاره مي دهد آيا اين خانه خمس دارد؟
ج : اگر آن دو اتاق مورد احتياج و سزاوار با شأنش باشد جزء مؤونه به حساب مي آيد اما چهار تاى ديگر خمس دارد.
س : 763 - بعضى از روحانيون، پس از حساب خمس اموال مردم، بخشى از خمس را به صاحبان اموال خمس مي بخشند مثلا اگر مبلغ بيست هزارتومان افغانى شده باشد ده هزار آن را مي بخشند آيا اين نوع خمس حساب كردن موجب برائت ذمه مي شود؟
ج : در موارد يقينى خمس، بخشيدن آن جايز نيست اما در موارد مشكوك، مجتهد يا كسى كه از مجتهد اجازه دارد مي تواند با مبلغ كمترى مصالحه كند.
س : 764 - اگر ورثه بدانندكه ميراث ميت ازكسب حرام به دست آمده است وظيفه شان چيست؟
ج : اگرصاحب مال شناخته شود بايد به او برگردانند و اگر شناخته نشود با اجازه حاكم شرع رد مظالم بدهند.
س : 765- اگر ورثه بدانند كه ميراث ميت ازحلال و حرام به دست آمده است وظيفة شان چيست؟
ج : اگر نه صاحب مال شناخته شود و نه مقدار مال، پرداخت خمس اموال مخلوط به حرام واجب است و اگر مخلوط به حرام، ارباح غير مخمس باشد، بايد دو خمس پرداخت شود.
س : 766- ارباح مخلوط به حرام چرا دو خمس دارد؟
ج : يك خمس به خاطر اختلاط با مال حرام است وخمس ديگر به خاطر ارباح مكاسب است.
س : 767- جهيزيه و لباس هاى عروس كه پدريا شوهرش براى اوتهيه مي كندگاهى بدون استفاده تا چند سال مي ماند آيا خمس به آن تعلق مي گيرد؟
ج : اگر مورد نياز نباشد و يا مورد نياز باشد اما يك سال بدون استفاده بماند، خمس دارد.
س : 768- اهالي برخى از مناطق مبلغى را ماهانه براى مصرف كفن و دفن و مجلس ختم اموات شان و يا براى ديگركارهاى خير جمع آورى و در صندوقى مي ريزند آيا خمس به اين پول ها تعلق مي گيرد؟
ج : اگر از نظر عرف پس گرفتن آن قبيح و زشت باشد جزء مؤونه سال حساب مي شود و خمس ندارد و اگر به عنوان امانت باشد و پس گرفتن آن قبيح نباشد و هركسى كه بخواهد پولش را پس بگيرد خمس دارد.
س : 769 - كارگرى كه سر سال خمسى دارد و مبلغى را ازكارفرما طلبكار است، سر سال مي رسد اما كارفرما، بعد از آن طلب كارگر را مي دهد، اين پول ازمنافع سال پيش حساب مي شود يا سال بعد؟
ج : اگركارگر پولش را طلب نكرده است وكارفرما هم حاضر به پرداخت بوده است جزء منافع سال پيش است و پرداخت خمس آن فورا واجب است و اگركارگر پولش را طلب كرده وكارفرما حاضر به پرداخت نبوده است جزه منافع سال بعد حساب مي شود.
س : 770- اگركسى، زمينى را براى استفاده در بين سالى بخرد و قيمت آن را بدهد، خمس زمين را درهنگام رسيدن سر سال بدهد يا درهنگام فروش؟
ج : زمين مانند مال التجاره است بايد در سر سال خمس آن را پرداخت كند مگر اينكه از حاكم شرع اجازه تاخير پرداخت خمس تا هنگام فروش زمين را بگيرد.
س : 771 - كسى كه گوسفند دارد، براى حساب خمس بايد آن ها را قيمت گذارى كند يا ازپنج تا يكى را بدهدكافى است؟
ج : قيمت گذارى كند چون گوسنند قيمي است.
س : 772 - كسى تار و پود گليمي را با منافع بين سال مي خرد وگليم هم روى دستگاه بافندگى است و سر سال مي رسد آيا خمس به اين گليم نيم بافته مورد نياز خانه تعلق مي گيرد؟
ج : اگر براى فرش خانه باشد خمس ندارد.
س : 773- كسى،باغى را براى مؤونه زندگى اش مي خرد تا ازميوة آن استفاده كند اما ممكن است دربعضى ازسال ها ميوه پيش از نياز شود و آن را بفروشد آيا اين باغ بازهم جزء مؤونه به حساب مي آيد؟
ج : خمس ندارد اما ميوه مازاد بر مصرف اگر يك سال بماند يا ميوه اى را كه مي فروشد قيمت آن يك سال درنزد صاحب باغ بماند خمس به ميوه و قيمت آن تعلق مي گيرد.
س : 774 - آيا شغل سلمانى به خاطر تراشيدن ريش مشترى حرام است و درآمدى كه از اين شغل به دست مي آيد خمسى دارد؟
ج : شغل سلمانى حرام نيست بلكه تراشيدن ريش حرام است وپولى كه از طريق تراشيدن ريش به دست مي آيد حرام است بايد به صاحبش بازگردانده شود.اگر صاحب آن معلوم نباشد اما مبلغ پول معلوم باشد بايد با اجازه حاكم شرع صدقه بدهد.اگر صاحب و مبلغ پول معلوم نباشد و با پول حلال مخلوط شده باشد و از ارباح سال هم باشد دو خمس دارد يكى براى اختلاط با حرام ديگرى براى ارباح مكاسب.
س : 775 - كسى كه پيرو يكى از مذاهب اهل تسنن بوده است و سرمايه اى از راه حلال به دست آورده است اما اكنون به مذهب تشيع گرويده است بايد خمس آن سرمايه و دارايي اش را بدهد؟
ج : بله، بايد پرداخت كند.
س : 776- كسى كه چند تا از اتاق هاى خانه اش را اجاره مي دهد و در چند تاى ديگر آن خودش زندگى مي كند اتاق هاى اجاره اى آن خمس دارد؟
ج : اگر شأن وموقعيت اجتماعى او ايجاب مي كند كه چنين خانه اى داشته باشد واتاق هاى اجاره داده شده هم مورد نياز اوست خمس ندارد.وگرنه دارد.
س : 777 - در صورتى كه همين اتاق هاى ياد شده خمس داشته باشد تنها خمس اتاق هاى اجاره داده شده را حساب كند يا به اندازه اتاق ها از قيمت حياط، حوض، برق و...خمس حساب كند؟
ج : نسبت به همه لوازم بايد خمس حساب كند.
س : 778 - كسى چند تخته فرش مورد نياز خود را مي فروشد و با قيمت آن زمينى را براى ساختن دكان براى كسب وكارمي خرد.دكان را مي سازد و مبلغى پول غير از قيمت فرش مصرف مي شود آيا به پول هاى ياد شده خمس تعلق مي گيرد؟
ج : قيمت فرش ها خمس ندارد اما پول هاى ديگرى كه براى ساختن دكان مصرف شده است اگر از منافع آماده شده باشد خمس دارد.
س : 779 - كسى پيش از رسيدن سر سال خمسى اش، چيزى را ((به ذمه )) مي خرد و پس ازگذشت سر سال قيمت آن را پرداخت مي كند آيا چنين جنسى خمس دارد؟
ج : تا قيمت آن جنس را پرداخت نكرده است خمس تعلق نمي گيرد مگر اين كه مال التجاره باشد و قيمت آن در سر سال زياد شده باشد و يا اين كه آن جنس ازارباح سال جديد باشد وتا سر سال بعدى درمؤونه مصرف نشود در اين صورت خمس دارد.
س : 780- كسى از سهم امام (ع) و سهم سادات خانه، حمام و دكان مي خرد و وقف مسجد مي كند آيا سكونت در آن خانه و غسل درآن جايز است؟
ج : اگرحاكم شرع معامله را اجازه و امضاكرده باشد اشكالى ندارد.
س : 781 - برخى از مردم در فصل بهار درختكارى مي كنند بدون اين كه مورد نياز يا قصد فروش داشته باشند بلكه تنهاكسب منفعت را درنظر دارند اما ريشه نهال ها بزرگ مي شود يا آن ها را مي فروشند و يا اين كه در در و پنجره از آنها استفاده مي كنند آيا درخت هاى ياد شده خمس دارند؟