ج : اگر زايد بر شئونات باشد اشكال دارد.
س : 819- خانه اى كه با دو ميليون ساخته شده است كه يك ميليون آن از درآمد بين سال و يك ميليون آن پول قرض بوده است و پيش از يكي سال ازخانه استفاده هم نشده است، خمس يك ميليون آن واجب است يا دوميليون؟
ج : اگر خانه دو ميليون ارزش دارد خمس قيمت يك ميليون (درامد سال ) واجب است.
س : 820 - كسى كه مادربزرگ مادرى اش سيده باشد نوه اش هم سيد به حساب مي آيد؟
ج : سيادت از ناحيه پدر تحقق پيدا مي كند نه از ناحيه مادر.
س : 821- لوازم و مايحتاج خانه از درآمد بين سال خريده شده است بعد از رفع نياز آيا خمس به آنها تعلق مي گيرد يا نه؟
ج : خمس تعلق نمي گيرد.
س : 822 - در بعضى از مناطق رسم است كه وقتى كسى فوت مي كند، مردم قريه و آشنآيان هركس در حد وسع و توانايي خود پول نقد و يا جنس روى تابوت مي اندازند، اين پول ها مال ورثه است يا بايد براى ميت مصرف شود وآيا خمس دارد و از همين پول ها مي شود خمس كفن را داد؟
ج : تابع قصد پول دهندگان است، ظاهرا قصد آنها اين است كه در امور خيريه مانند ختم قرآن كريم و غيره براى ميت مصرف شود، اين پول ها خمس ندارد و خمس كفن را نيز از آن ندهند.
س : 823- شخصى فوت كرده است و سر سال براى محاسبة خمس نيز نداشته است، واجبات دفن وكفن او خمس دارد؟
ج : اگر يك سال بر پول هاگذشته باشد خمس دارد و قبل از اخراج خمس نبايد از آن پول ها در انجام واجبات ميت مصرف شود و اگر از درآمد بين سال ميت باشد خمس ندارد.
س : 824- پارچة كفن، خلعتى و برد يمانى كه از درآمد بين سال خريدارى شده است و چند سال نيز از آن مي گذرد، خمس دارد؟
ج : در فرض سوال خمس آن بايد داده شود.
س : 825- مصارف واجبات ميت مانندكفن و دفن وغيره كه از اصل تركة ميت جدا مي شود خمس دارد؟
ج : اگر از درآمد بين سال ميت مصرف شود خمس ندارد.
احكام زكات
س :826- آيا زكات براى ساختن پل، مدرسه وكسى كه مخارج سالانة خانواده اش را ندارد پرداخت مي شود؟
ج : زكات كسى كه فقير است به خودش نمي رسد اما براى ساختن پل، مدرسه و فقرا مصرف مي شود در شرايطى كه قحطى و خشك سالى مي باشد فقرا بر ساختن مدرسه و پل مقدم است.
س : 827 - مالك در اموال زكاتى خود مي تواند تصرف كند؟
ج : پيش از پرداخت زكات در همه اموال نمي تواند تصرف كند اما در مقدار زايد بر زكات تصرف اشكال ندارد.
س : 828 - پيش از درو و برداشت گندم، و جو، مالى آن از دنيا مي رود اما از او چند فرزند مي ماند كه مجموع گندم يا جو اگر براى آنان تقسيم شود به حد نصاب زكات نمي رسد با توجه به اين مسأله زكات گندم و جو ياد شده واجب است پرداخت شود؟
ج : زكات به جو وگندم وقتى تعلق مي گيرد كه - عرفا - به آن ها جو و گندم گفته شود اگر در اين هنگام مالى آن ازدنيا برود زكات بر او واجب است و اگر پيش از آن از دنيا برود وگندم و جو درميان فرزندان (ورثة) او تقسيم شود و سهم آنان به حد نصاب نرسد زكات واجب نيست.
س : 829 - آيا پدر مي تواند زكات اموال خود را به فرزند فقير و بدهكار خود بدهد؟
ج : پدر نمي تواند زكات خود را به فرزند خود بدهد اما مي تواند از زكاتش بدهكارى او را پرداخت كند.
س : 830- شخصى دو همسر و دو قطعه زمين دردو قريه دارد به محصول هر قطعه زمين زكات تعلق نمي گيرد اما به محصول هر دو قطعه زمين كه در دو قريه است زكات تعلق مي گيرد آيا پرداخت زكات واجب است؟
ج : بله، چون به مجموع محصولات زكات تعلق مي گيرد.
س : 831- اگر به جو وگندم زكات تعلق بگيرد، مالك آن به جاى جو وگندم قيمت آن را به مستحق بدهد يا جنس ديگرى غير ازجوگندم بدهدكفايت مي كند؟
ج : اشكالى ندارد، كفايت مي كند.
س : 832 - كسى مقدار صد كيلوگندم متعلق زكات را از ديگرى مي خرد آيا اين معامله صحيح است، زكات آن به كردن بايع است يا مشترى؟
ج : صحت معامله نياز به اجازه حاكم شرع دارد اگر حاكم شرع اجازه ندهد معامله نسبت به مقدار زكات باطل است.اگر حاكم شرع اجازه بدهد، مشترى قيمت مقدارزكات را بايد به حاكم شرع بدهد واگر به بايع داده باشد مي تواند پس بگيرد وبه حاكم شرع بدهد.
س : 833- اگركسى ادعاكندكه فقير است پرداخت زكات به او جايز است؟ و اگر فقير نبوده باشد، موجب برائت ذمه مي شود؟
ج : كسى كه پيش از اين فقير نبوده است با ادعاى او، فقرش ثابت نمي شود مگر اين كه ازگفتار او اطمينان حاصل شود.اگر انسان نداندكه كسى كه ادعاى فقر مي كند پيش از اين هم فقير بوده است يا نه در اين صورت موجب برائت ذمه مي شود.
س : 834 - اگر زن ناشزه باشد و نفقة او بر شوهر واجب نباشد شوهر مي تواند زكات اموالش را به او بدهد؟
ج : زن ناشزه مستحق زكات نيست، زيرا قدرت دارد تمكين نموده نفقه از شوهر بگيرد.
س : 835- پرداخت زكات به عنوان سهم (فى سبيل ا...)، و((ابن سبيل )) ازغير سيد به سيد، جايز است؟
ج : پرداخت زكات ازغير هاشمي به هاشمي جايز نيست.
س : 836- مالك مي تواند زكات اموالش را جدا و در غير آن تصرف كند؟
ج : بله، مي تواند تصرف كند.
س : 837 - حد نصاب زكات گندم و ((جومويه)) كه خوراك حيوانات است چه مقدار است؟
ج : اگرگندم يا جومويه تقريبا مقدار 827 كيلو باشد زكات به آن تعلق مي گيرد واگر آبيارى توسط دلو يا موتور از چاه باشد از بيست كيلو، يك كيلو زكات حساب مي شود و اگر ازآب جارى وباران باشد از ده كيلو، يك كيلو زكات داده مي شود.
س : 838 - كسى كه زكات محصول خود را حساب مي كند مي تواند مصارف تخم، شخم و...را كسركند؟
ج : مصارف تخم و شخم و...كه قبل ازتعلق زكات كرده است كسر نمي شود.
س : 839 - آيا بچه هاى فرهنگى براى ادامه تحصيل مي توانند از زكات مصرف كنند؟
ج : اگر فقير باشند اشكالى ندارد.
س : 840- درمناطقى كه مردم در نهايت محروميت فرهنگى به سر مي برند از وجوه شرعى مي توان مدرسه و مكتب درست كرد؟
ج : ساختن مدرسه و مكتب از زكات اشكالى ندارد اما فقرا مقدم تر است.
س : 841- كسى مي تواند زكات اموالش را براى عروسى فرزند فقيرش مصرف كند؟
ج : اگر قدرت ندارد كه با اموال شخصى خود براى فرزندش زن بگيرد مي تواند از زكات مصرف كند.
س : 842 - كسى كه هيچ درآمدى ندارد خودش در خارج ازكشور درس مي خواند و همسر و فرزندانش كه در داخل است نفقه خور برادرانش است آيا اين شخص مي تواند از سهم امام و زكات برادرانش مصرف كند؟
ج : مصرف از سهم امام (ع ) نياز به اجازه حاكم شرع دارد اما از زكات برادرانش مي تواند مصرف كند.
س : 843- كسى كه تخم و بذر زراعت را با قرض و نسيه فراهم كند زكات به محصول او تعلق مي گيرد؟
ج : اگر به حد نصاب زكات برسد تعلق مي گيرد.
س : 844- كسى زمين هايش را در ميان فرزندانش تقسيم مي كند برخي از فرزندان از پدر جدا زندگى مي كنند و برخى ديگر با پدر زندگى مي كنندكه بعضى از آنها در ايران و بعضى همراه پدر در خانه است آنهايي كه با پدر زندگى مي كنند اختيار اموال خود را به پدرشان داده اند با توجه به اين مسأله، محصولات زمين اگر تقسيم بندى شود براى فرزندانى كه با پدر زندگى مي كنند به حد نصاب نمي رسد اما مجموع آن به حد نصاب مي رسد آيا زكات به آن تعلق مي گيرد؟
ج : اگر پدر زمين هايش را هبه كرده است و فرزندانش هم قبول و قبض و اقياض كرده اند اما تنهاكشت و زراعت زمين آنها با پدرشان است زكات تعلق نمي گيرد اما اگر منظور از تقسيم تنها نامگذارى قطعات زمين به نام فرزندان است و قبض و اقباضى صورت نگرفته است، اگر محصول مجموع آن به حد نصاب رسيد پرداخت زكات آن واجب است.
س : 845- اگر كسى زمين خود را به ديگرى به مقدار سيصد سيرگندم اجاره بدهد زكات اين سيصد سير (افغانستان ) به عهدة مؤجر است يا مستاجر؟
ج : زكات به عهدة مستأجر وكشاورز است.
س : 846- آيا پدر و برادر مي تواند با زكات اموال خود هزينه تحصيل علوم دينى فرزند و برادر خود را فراهم كند.به چه اندازه و با چه شرايط؟
ج : پدر مي تواند زكات خود را براى خريد كتاب براى فرزند طلبه اش مصرف كند اما براى خوراك و پوشاكش نمي تواند.اما برادر مي تواند زكات اموالش را براى خريد كتاب، خوراك و پوشاك برادر طلبه فقيرش مصرف كند.
س : 847- آيا مصرف زكات براى ساختن و مرمت حسينيه جايز است؟
ج : مصرف از سهم فى سبيل ا...جايز است.
س : 848 - آيا مصرف زكات براى بازسازى راهى كه مثلا ده، يا بيست خانواده در آن شريك هستند و راه عام نيست جايز است؟
ج : مصرف نكردن زكات در بازسازى چنين راهى احوط است.
س : 849- آيا زكات و مال نذر امام حسين (ع ) را مي توان براى تعمير و بازسازى حسينيه مصرف كرد در صورت جواز آيا فرق است ميان حسينيه عمومي و حسينيه يك قوم وصنف خاص؟
ج : يكى از موارد مصرف زكات ((في سبيل ا...)) است و مي توان آن را براى بازسازى حسينيه مصرف كرد.اگر از نذر قصد خاص مانند غذا دادن به عزاداران امام حسين و...نداشته مي توان براى بازسازى حسينيه مصرف كرد.
س : 850- اگر مرد ثروتمندى كه زكات و خمس خود را پرداخت نمي كرده است ازدنيا برود و اموال او بعد از مرگش تلف شود آيا حساب كردن خمس و زكات او بر پسرش كه در هنگام مرگ پدر نابالغ بوده است و اكنون بالغ شده است واجب است؟
ج : اگر از پدر براى پسر اموالى نمانده است پسر مكلف به پرداخت خمس و زكات پدر نيست اما اگر از باب احسان به پدر پرداخت كند.پدر برى الذمه خواهد شد.
س : 851 - دو برادرى كه زندگى مشترك دارند آيا اگر سهم هركدام به حد نصاب برسد زكات واجب مي شود يا سهم هر دو؟
ج : اگر تقسيمي هركدام از خرمن به حد نصاب برسد زكات واجب مي شود نه مجموع سهم هر دو.
س : 852 - كسى كه براى فرار از زكات فرزند خود را در بخشى از محصولات كشاورزى شريك مي كند در اين صورت آيا سهم هركدام از محصولات كشاورزى به حد نصاب برسد يا مجموع آن تا زكات تعلق بگيرد؟
ج : اگر پدر قسمتى از زمين را به پسرش بخشيده باشد يا در برابركار و دهقانى پسر بخشى از محصولات را به او داده باشد بايد سهم هركدام از خرمن به حد نصاب برسد تا زكات تعلق بگيرد اما اگر به خاطر فرار از زكات تقسيم كرده باشد، محصولات مال پدر به حساب مي آيد و اگر به حد نصاب برسد زكات تعلق مي گيرد.
س : 853 - دو برادرى بودندكه از دنيا رفته اند، اكنون از يكى از آنها چهار و از ديگرى يك فرزند باقى مانده است اين عموزادگان زندگى و دخل و خرج مشترك دارند.سهميه چهار فرزند يكى از برادران به حد نصاب زكات نمي رسد اما سهميه يك فرزند برادر ديگر به حد زكات مي رسد آيا اين شخص مي تواند زكاتش را به چهار عموزاده اش در صورت فقر بدهد؟
ج : اين مسأله دو صورت دارد: ا- اگر آن چهار تا برادر درمصارف زندگى چهارپنجم و عموزاده اش يك پنجم را عهده دار است مي تواند به عموزاده هايش پرداخت كند.2- اگر دخل و خرج زندگى كاملا مشترك است به طورى كه اگر اين شخص زكات خود را به عموزاده هايش بدهد در نهايت خودش هم بخشى از زكاتش را با عموزاده هايش مي خورد جايز نيست.
س : 854 - آيا برادر مي تواند زكات و رد مظالمش را به برادر فقيرش بدهد؟
ج : زكات را مي تواند اما رد مظالم در حكم سهم امام (ع ) است و بايد با اجازه حاكم شرع مصرف شود.
س : 855- حد نصاب زكات در غلات چه اندازه است آيا بذر و تخم كسر مي شود؟
ج : حد نصاب زكات يكصد و بيست سيركابل است بذر را نمي تواند از حاصل كسركند و سپس ملاحظه نصاب بنمايد و احوط پرداخت زكات مجموع است.
س : 856- اهالى قريه هايي كه در فصل زمستان براى آموزش قرآن به فرزندان خود، طلبه اي را در برابر دستمزدى معين استخدام مي كنند در صورت فقر مي توانند اين دستمزد را از زكات و سهم امام (ع ) حساب كنند؟
ج : پرداخت دستمزد معلم قرآن از زكات مال و فطره اشكالى ندارد.
س : 857 - آيا زكات مال و فطره در امور ((عام المنفعه)) مصرف مي شود؟
ج : اگر فقيرى نباشد اشكالى ندارد اما اگر فقيرى باشد بايد بخشى براى او كنارگذاشته شود.
س : 858- جمعى از طلاب تصميم گرفته اندكه درمنطقه شان كتابخانه و مدرسه اى را بسازند براى اين كار صندوقى را تأسيس كرده اند كه ماهانه مبلغ معينى را در آن مي ريزند و علاوه بركمي ماهانه طلاب منطقه چند سال است كه زكات فطره را هم جمع آورى مي كنند حالا سوال اين است : اولا: آيا هيأت امناى صندوق مي توانند سرمايه مخلوط به زكات فطره را تا چند سال نگهدارند تا به تدريج به اندازه ساختن مدرسه برسد؟ ثانيا: آيا هيأت امنا مي توانند همين سرمايه مخلوط به زكات فطره را، مضاربه يا اجاره و...بدهند تا سرمايه صندوق افزايش پيدا كند؟
