ج : اگر صاحب مال او را امين مي دانسته است و مال هم بدون تعدى وتفريط تلف شده باشد امين، ضامن نيست.
س : 1218 - اگر كسى مال خود را در نزد سفيه به امانت بگذارد و سفيه امانت را تلف كند چه كسى ضامن است؟
ج : اگر مال امانت بر اثر افراط و تفريط سفيه تلف شده باشد خود سفيه ضامن است اما اگر بدون افراط و تفريد تلف شده باشد ضامن نيست.
س : 1219 - بعضى از قريه ها درافغانستان چوپان مي گيرند.اگرگرگى به رمه و(گله) حمله كند و چند تاگوسفند را بدرد آيا چوپان ضامن است؟
ج : اگر چوپان تعدى (گوسفندان را در محل هجوم گرگ و درندگان بردن) و تفريط (خوابيدن چوپان و محافظت نكردن از رمه ) نكرده باشد ضامن نيست و گرنه ضامن است.
احكام نكاح
س : 1220- كسانى كه اندكى توضيح المسائل خوانده اند اما فرق اخبار و انشاء را نمي دانند مي توانند عقد نكاح و صيغة طلاق كسى را بخوانند؟
ج : اگر فرق اخبار و انشاء را ندانند عقد و طلاق آنها صحيح نيست.
س : 1221 - در مواردى كه وكيل گرفتن دختر محرز نباشد اما رضايت او محرز باشد عقد وكالتا خوانده مي شود يا فضولا؟
ج : اگر عقد فضولى جارى شود وعروس و داماد آن را قبول كنند صحيح است اما در عقد وكالتى بايد وكالت براى عاقد ثابت شود يا از طريق بينه و يا از طريق خود زوجين.
س : 1222 - اگر كسى يقين پيدا كند كه عقد نكاح او و هسمرش باطل بوده است زيرا عاقد اهليت و صلاحيت و شرايط خواندن عقد را نداشته است وظيفه آنان چيست؟
ج : تا زمانى كه زوجين اطمينان به صحت عقد دارند ويقين به بطلان پيدا نكرده اند، استمتاعات زناشويي جايز و فرزندان آنان حلال زاده است اما وقتي كه يقين به بطلان عقد پيدا كردند بدون خواندن عقد جديد استمتاعات زناشويى جايز نيست.
س : 1223 - اگر عاقد معناى اخبار و انشاء را نفهمد ويا درهنگام خواندن عقد قصد انشاء را نداشته باشد عقد نكاح صحيح است؟
ج : در هر دو دو صورت محكوم به بطلان است.
س : 1224 - زن و مردى مرتكب زنا مي شوند و زن حامله مي شود، اگر عقد نكاح بخوانند براى ازدواج اين عقد صحيح است و آيا فرزند نامشروع آنان به خاله و عمه اش محرم است؟
ج : اگر زن شوهردار نبوده است و دخول درعدة طلاق رجعى واقع نشده است عقد صحيح و فرزند آنان براى خاله و عمه اش محرم است يعنى آن اولاد كه از عقد متولد شده باشند، واما آن ولد كه از زنا متولد شده باشد احتياط در جميع جهات مراعات شود.
س : 1225 - اگر مردى به زنى كه در عده است از روى جهالت ازدواج كند و زن هم اظهار نكندكه درعده است اين عقد صحيح است؟
ج : اگر زن و مرد هر دو جاهل به موضوع (عده ) يا جاهل به حكم (حرمت ) باشند و دخول محقق نشده باشد عقد باطل اما حرمت ابدى پيدا نمي كند اما اگر جاهل نباشند زن براى مرد حرام ابدى مي شود.
س : 1226- آيا عقد محرميت غير از عقد ازدواج است و نياز به طلاق دارد؟
ج : عقد محرميت همان عقد ازدواج موقت است كه نياز به طلاق ندارد و با انقضاى مدت، و يا بخشيدن مدت محرميت پايان مي يابد.
س : 1227 - اگر در هنگام خواندن عقد دختر و پسر يا پدر و يا جد پدرى آنان رضايت قبلى نداشته باشند و عقد فضولتا خوانده شود آيا رضايت بعد از عقد موجب صحت عقد مي شود؟
ج : بله، موجب صحت عقد مي شود.
س : 1228 - اگر در هنگام خواندن عقد زن راضى به ازدواج نباشد اما پدر يا برادر او را مجبور به ازدواج كند اما بعد از مدتى راضى به اين ازدواج شود همان عقد كفايت مي كند يا نيازبه عقد جديد دارد؟
ج : همان عقد نخست كفايت مي كند.
س : 1229 - اگر پدر راضى به ازدواج دخترش نباشد اما جد پدرى راضى باشد عقد صحيح است؟
ج : بله، عقد صحيح است.
س : 1230- اگر زن بعد از عقد و قبل از دخول مرتكب زنا شود آيا عقدش باطل مي شود و اگر شوهرش بخواهد از او جدا شود نياز به طلاق دارد و در صورت طلاق زن مستحق مهرش است؟
ج : با ارتكاب عمل ياد شده عقد باطل نمي شود.در صورت جدا شدن از شوهر نياز به طلاق دارد ومستحق مهرش است.
س : 1231 - اگر پدر دختر و پدر پسر از باب ولايت بر آنها عقد ازدواج آنان را بخوانند و بعد از آن كه دختر و پسر بالغ وكبير شوند، دختر عقد ياد شده را قبول نكند آيا نيازبه طلاق دارد، آيا دختر مستحق نصف مهرش است يا مهركامل، آيا مهر دختر را پسر پرداخت كند يا پدر؟
ج : براى جدا شدن نياز به طلاق دارد ومستحق نصف مهرش است.اگر پسر مالى دارد و پرداخت نصف مهر بر خود پسر واجب است و اگر مالى ندارد بايد پدرش پرداخت كند.
س : 1232 - آيا در فقه شيعه چيزى به نام ((تجديد عقد)) وجود دارد و اگر وجود دارد چه معنا دارد؟
ج : تجديد عقد به معناى تكرارعقد است آدم هاى محتاط ازباب احتياط عقد نكاح خود را تكرار مي كنند و اشكالى هم ندارد.
س : 1233- اگر زوجين شك پيداكنندكه عقد آنان صحيح خوانده شده است يا نه آيا فحص و تحقيق و پيداكردن يقين به اهليت و شايستگى عاقد براى خواندن عقد لازم است؟
ج : اگر زوجين صلاحيت و اهليت عاقد را براى خواندن عقد ازطريق بينه يا از طريق شياع و...احرازكنند، پس ازاطمينان به صلاحيت عاقد اگر براى شان شك پيدا شود، ازباب حمل فعل مسلم بر صحت اعتنا به شك نمي شود وعقد صحيح است.
س : 1234 - مردى با زنى در ايام عده ازدواج دايم يا موقت مي كند.مرد مي داند كه زن در ايام عده به سر مي برد اما نمي داند كه ازدواج در ايام عده حرام است.اين ازدواج چه حكمي دارد؟
ج : اگر دخول نشده باشد حرام ابدى نمي شود.بعد از انقضاى عده، با عقد جديد مي توانند با هم ازد واج كنند.
س : 1235 - زن شيعه اى با مرد سني اى ازدواج مي كند بعد از مدتى مرد، زن را طلاق مي دهد اما اين طلاق در حضور دو نفر عادل صورت نمي گيرد.آيا اين زن مي تواند با مرد ديگرى ازدواج كند؟
ج : از باب جريان قاعده (( الزام )) ازدواجش مانعى ندارد.
س : 1236 - اگر زن و مرد در دوام و انقطاع ازدواج شان اختلاف پيدا كنند و براى اثبات مدعاى شان گواه نداشته باشند قول كدام مقدم مي شود؟
ج : قول مدعى دوام مقدم است.
س : 1237 - آيا شرط ((دادن اختيار حق مسكن به زن )) در ضن عقد جايز است؟
ج : بنابراحتياط در ضمن عقد نكاح جايز نيست اما در ضمن عقد ديگرى جايز ا ست.
س : 1238 - آيا در عقد دايم شرط كردن عدم دخول جايز است واگر بعد از عقد با رضايت طرفين عقد، دخول صورت گرفت عقد قبلى كفايت مي كند؟
ج : اگر شرط كنند كه جماع صورت نگيرد، نه اين كه شوهر حق جماع نداشته باشد، عقد قبلى صحيح و احتياج به عقد جديد نيست.
س : 1239 - زن و شوهرى كه در خواندن عقد نكاح خود شك مي كنند و اين شك بعد از انجام عمل زناشويي پيدا شده آيا تجديد عقد لازم است؟
ج : بايد تجديد عقد صورت بگيرد.اگر با وجود شك درتحقق عقد، جماع صورت گيرد حكم زنا را دارد.
س : 1240 - پدرى، دختر صغيره اش را به عقد مردى بالغ در آورده است و شوهر اقرار كرده است كه نفقة زوجه اش را پرداخت كند اما اكنون به افغانستان رفته و زن ديگرى گرفته است و از پرداخت نفقه خود دارى مي كند.اكنون كه دختر بالغ شده است، چندين بار به شوهرش نامه فرستاده است تا وضعيت او را روشن كند اما هيچ گونه پاسخى از شوهرش دريافت نكرده است آيا دختر حق فسخ نكاح را دارد.اگر ندارد وظيفه اش چيست؟
ج : اگر در اين عقد مفسده اى بوده است دختر مي تواند عقد را به هم بزند و اگر مفسده اى نبوده است به شوهر ابلاغ شود تا به حقوق زن رسيدگى كند و يا طلاق بدهد وگرنه حاكم شرع مي تواند طلاق او را جارى كند.
س : 1241- پدرى در غياب پسر خود، دخترى را برايش عقد مي كند.بعد از مدتى پسركه در ايران است , با خبر مي شود پدر هر چه اصرار مي كند كه به افغانستان برگردد اما پسر به افغانستان نمي رود و البته پاسخ مثبت يا منفى هم نمي دهد با توجه به اين مسأله، پدر مي تواند، دختر ياد شده را به عقد پسر دومي خود د رآ ورد؟
ج : اين مسأله سه صورت دارد: 1- اگر شوهر اول، عقد را رد كرده باشد.پدر مي تواند براى پسر دوم خود عقدكند.2- اگر شوهر عقد را قبول كرده باشد تا وقتى طلاق ندهد، پدر نمي تواند زن او را به عقد پسر دوم خود درآورد.3- اگرشوهرش بر فرض نه قبول كرده و نه ردكرده است بايد از او سؤال شود تا وضعيت زن روشن شود.
س : 1242- زنى به شوهرش اجازه مي دهدكه عقد او را جارى كند.شوهر با توجه به اجازه همسر خود، به كسى سفارش مي كند كه عقد زن و شوهر ياد شده را بخواند بدون اين كه تصريح به وكالت بكند.مرد عاقد درغياب زن رشوهر و با يقين به مأذون بودن خود، عقد را مي خواند آيا وكالت تحقق يافته است و اين عقد چه حكمي دارد؟
ج : اگر اذن تحقق يافته باشد با خواندن عقد، زوجيت تحقق پيدا مي كند، و اگراذن و وكالت تحقق نيافته باشد اما زوجين بعد ازآگاهى ازخوانده شدن عقد، اجازه بدهند عقد صحيح و زوجيت محقق است.
س : 1243 - كسى كه اندكى خواندن و نوشتن فارسى بلد است اما عقد نكاح و صيغه طلاق را تقليدى ياد گرفته است، و با توجه به اين وصف،كسانى است كه اهليت و صلاحيت خواندن عقد نكاح و صيغه طلاق را دارد، اگر چنين كسى عقد نكاح و صيغه طلاق را بخواند چه حكمي دارد؟
ج : اگر تأييديه اى ندارد احوط است كه عقد نكاح و صيغه طلاق را نخوا ند.
س : 1244 - كسى در افغانمستان دخترى را براى پسرش كه در ايران است خواستكارى و عقد مي كند پدر داماد خصوصيات ظاهرى و اخلاقى پسرش را به دختر مي گويد وعكسى از او را به دختر نشان مي دهد و دختر شرط مي كند كه همراه با پدرش به ايران و در نزد داماد بيايد اما خانوادة داماد، عروس را بدون اجازه پدرش به ايران مي آورند و معلوم مي شود كه عكسى را كه به عروس نشان داده اند مال داماد نبوده است و داماد بر خلاف گفته پدرش معيوب است آيا چنين عقدى مؤثر است؟
ج : اگر عكس ياد شده از داماد بوده باشد و عيوب داماد از عيب هايى نباشدكه موجب فسخ نكاح مي شود عقد صحيح است اما اگر عكس ياد شده مال داماد نبوده باشد و يا عيوب داماد از عيب هاى موجب فسخ عقد باشد، اگر زن بخواهد عقد را فسخ كند عقد منفسخ مي شود.عيوب موجب فسخ عبارت است از: ديوانگى، خصى يا مقطوع الذكر بودن و عدم توانايي مرد بر انجام عمل جنسى.رجوع به كتاب توضيح المسائل شود.
س : 1245- اگر كسى پدر دختر صغيره را مجبور و مكره كند كه اجازه عقد دخترش را براى مردى كه همسر دارد بدهد آيا اين عقد صحيح است؟ در صورتى كه خود دختر راضى باشد.
ج : رضايت دختر در جواز و عدم جواز نقشى ندارد اين عقد باطل است.چون پدر دختر رضايت قلبى نداشته و اجازه عقد نداده است.
س : 1246- دخترى با اجبار و اكراه پدرش، اجازه و رضايت به اجراى عقد نكاح مي دهد و مدت دو سال ازعقد مي گذرد باز دختر راضى به عقد نيست آيا عقد صحيح واقع شده است؟
ج : عقد اجبارى و اكراهى صحيح نيست.
س : 1247- دختر هيجده ساله اى را پدرش با اجبار براى پسر هيجده ساله اى عروسى مي كند پس از چهار روزكه عروس در خانة داماد مي ماند، پدر داماد به عاقد مي گويد من ازطرف پسر و عروسم وكيل هستم و شما عقد نكاح آنان را بخوانيد، عاقد هم عقد را مي خواند اما دختر نا سازگارى مي كند و هنوز عمل جنسى توسط داماد و عروس انجام نگرفته است با توجه به اين كه عقد بدون اجازه عروس خوانده شده است آيا اين عقد صحيح است؟
ج : اين مسأله دو صورت دارد: 1- اگر دختر با رضايت خود به خانه شوهر رفته باشد و عقد بدون وكالت، فضولى واقع شده است.رفتن عروس به خانه شوهر در حكم اجازه عقد است و عقد صحيح است.2- اگر دختر پيش از رفتن به خانه داماد عقد را ردكرده باشد و او را با اجبار به خانة داماد برده باشند عقد باطل است.
س : 1248- آيا زن و مردى مي توانند دست شوهر خواهر و خواهر زن خود را ببوسند؟
ج : چون نامحرم هستند بوسيدن دست آنان حرام است.
س : 1249- در برخى از مناطق مرسوم است كه پس از بازگشت مردى از مسافرت, نزديكان ا و مانند زن عمو، زن ماما (دايى)، دختر عمو، دختر عمه، دختر خاله و...دست او را مي بوسند آيا چنين كارى جايز است؟
ج : بوسيدن دست او توسط نزديكان ياد شده او جايز نيست زيرا نا محرمند.
س : 1250- مردى با زنى ازدواج موقت مي كند و پيش از انقضاى مدت، مرد او را به عقد دايمي خود در مي آورد آيا اين عقد صحيح است؟
ج : اول بايد مدت باقى مانده بخشيده شود بعد از آن عقد دايمي خوانده شود.
