ج : نفقة او بر شما واجب نيست.
س : 1292 - كسانى كه چندين سال است همسران خود را ترك كرده اند و از آن ها خبر ندارند وظيفه شان چيست؟
ج : نفقه آن ها بر شوهران شان واجب است.
س : 1293 - در صورتى كه مرد گرفتار فقر باشد مي تواند همسرش را مجبور به كاركند؟
ج : چون نفقة زن بر شوهر واجب است مرد حق ندارد زن را مجبور به كاركند.
س : 1294- اگر زن بدون اجازه شوهرش كاركند آيا دستمزدش مال خودش است يا مال شوهر؟
ج : دستمزد مال خود زن است اما زن نمي تواند مانع براى استمتاع شوهر ايجادكند.
س : 1295 - زنى با مردى در افغانستان ازدواج مي كند.زن شرط مي كند كه مرد زن ديگرى نداشته باشد اما وقتى به ايران مي آيند زن مي بيندكه مرد همسر ديگرى نيز دارد.زن اعتراض مي كند اما مرد او را بلاتكليف رها مي كند و مدت دو سال است كه او را نفقه نمي دهد وحاضر به طلاق هم نيست وظيفه زن چيست؟
ج : زن مي تواند شوهرش را در نزد حاكم شرع احضاركند تا حاكم مرد را مجبور به پرداخت نفقه يا دادن طلاق كند.
س : 1296 - مدت چهار سال است كه در قم درس مي خوانم اما همسرم در افغانستان بدون سرپرست مانده است آيا وظيفه ام رفتن به افغانستان براى سرپرستى همسرم است يا ادامه تحصيل؟ با توجه به نياز شديد منطقة ما به روحانى.
ج : اگر همسر شما بدون نفقه مانده باشد بايد نفقة او را تامين كنيد حتى اگر به رفتن شما به افغانستان بينجامد اما اگر از ايران مي توانيد نفقه همسر خود را تامين كنيد ماندن شما براى ادامه تحصيل و آشنايي با احكام شرعى ارجح است.
س : 1297 - كسى زن منكوحه اى دارد كه هنوز زفاف صورت نگرفته است.پدر دختر چندين بار به شوهر دخترش سفارش كرده است كه عروسى كند و دخترش را به خانه ببرد اما داماد حاضر به عروسى نشده است ايامي تواند مخارج اين مدت را از داماد بگيرد؟.
ج : اگر تأخير زفاف به اندازه متعارف به خاطر فراهم كردن مقدمات عروسى باشد پدر دختر نمي تواند مخارج (نفقه) اين مدت را از داماد بگيرد اما اگر تأخير غير متعارف و طولانى باشد بايد داماد پدر زنش را راضى كند.
س : 1298 - كسى مدت سيزده سال، زن و سه تا فرزندش را در افغانستان گذاشته و به ايران آمده است و زن ديگرى گرفته است وظيفه زن نخست چيست؟
ج : زن نخست مي تواند نفقه سيزده سال گذشته را از شوهرش بگيرد.
س : 1299 - كسى بعد از ازدواج همسرش را ترك مي كند وبه كشور ديگرى مي رود اين مدت پنج سال، طول مي كشد.در اين مدت همسرش به خانه پدرش مي رود و هنكامي كه شوهر برمي گردد پدر زنش مخارج (نفته) پنج سال گذشته دخترش را از دامادش مي خواهد.آيا چنين حقى دارد؟
ج : اگر زن ناشزه نبوده باشد، پدر زنش حق نفقة پنج ساله را دارد.
س : 1300- زنى با مرد بيگانه اى كار نامشروعى را انجام مي دهد.لذا شوهر او را از خانه بيرون مي كند و به خانه پدرش مي فرستد نه نفقه مي دهد و نه طلاق، آيا پدر زنش مي تواند مصارف خوراك، پوشاك, دارو و درمان دخترش را از دامادش بگيرد؟
ج : حكم اين مساله اين است كه حاكم شرع حد شرعى را اجراء كند نه اين كه شوهر از طلاق و نفقه دادن خوددارى كند بنابراين زن حق دارد در صورت تمكين از شوهر، نفقة سالهاى گذشته را مطالبه كند.
احكام زنان كه ازدواج با آنان حرام است
س : 1301- مرد جوانى نسبت به زن شوهردارى مهر و محبت و علاقه پيدا مي كند.مرد و زن ياد شده سوگند ياد مي كنند كه برادر خوانده و خواهر خوانده همديگر باشند.شوهر زن از اين مسأله باخبر مي شود و زنش را طلاق مي دهد.از نظر شرعى چه كيفرى براى آنان پيش بينى شده است و آيا آنان مي توانند ازدواج كنند؟
ج : اگر مرد با زن در هنگامي كه شوهر داشته است زنا نكرده باشد ازدواج آنان مانعى ندارد.اما اگر زنا كرده باشد، زن براى مرد حرام ابدى مي شود.از نظر شرعى اگر لمس و تقبيل (بوسه) و زنا اتفاق نيفتاده باشد كيفرى ندارند.
س : 1302- آيا ازدواج با زن دايى بعد از فوتش جايز است؟
ج : بله، جايز است.
س : 1303- پسر پانزده ساله يا شانزده ساله اى با پسر دوازده ساله اى عمل شنيعى را انجام مي دهد و بعد از آن بدون آگاهى از حكم شرعى با خواهر مفعول ازدواج مي كند.بعد از شش ماه از حرمت ابدى زنش آگاه مي شود و البته اعتراف دارد كه انزال اتفاق افتاده است.از سوى ديگر برادر مفعول با خواهر فاعل ازدواج كرده است.اگر فاعل از خواهر مفعول جدا شود، برادر مفعول هم از خواهر فاعل جدا مي شود و دو سه تا خانواده ازهم مي پاشد حكم اين مسأله چيست؟
ج : چون فاعل اعتراف دارد كه انزال اتفاق افتاده است بنابراين خواهر مفعول بر فاعل حرام ابدى شده است و بايد از همديگر جدا شوند.از هم پاشيده شدن دو- سه خانواده موجب تغيير و تبديل حكم شرعى نمي شود.
س : 1304- دختر دو ماهه اى به مدت يك ماه از زن عموى خود شير مي خورد.آيا خواهر اين دختر مي تواند با پسر عمويش ازدواج كند؟
ج : دختر بزرگ عمو با برادر مرتضع، خواهر و برادر رضاعى به حساب نمي آيند و مي توانند ازدواج كنند.
س : 1305- آيا كسى مي تواند با زن موقت عمويش بعد از پايان عده ازدواج كند؟
ج : بله، اشكالى ندارد.
س : 1306- مردى با زنى ازدواج موقت مي كند درحالى كه زن ياد شده پيش از اين با مرد ديگرى ازدواج موقت كرده بوده است.اما پدر و مادرش به داماد جديد مي گويند كه شوهر پيشين دخترش از دنيا رفته است.اكنون چند سوال مطرح ا ست : ا- عقد موقت شوهر دوم صحيح است؟ 2- با توجه به اين كه دختر دروغ گفته است شوهر دوم مي تواند عقد موقت را به هم بزند؟ 3- چيزهايي را كه براى زنش خريده است مي تواند پس بگيرد؟
ج : 1- اگر عقد موقت در زمان عقد يا عدة شوهر اول واقع نشده باشد عقد صحيح است.اما اگرعقد دوم درزمان عقد يا عدة شوهر اول واقع شده باشد عقد باطل است و اگر مقاربتي صورت گرفته باشد زن براى مرد حرام ابدى شده ا ست.2- شوهر مي تواند مدت باقى مانده را هبه كند و از زن جدا شود اما اگر عقد از اول باطل بوده باشد زن از اول حرام بوده است و احتياج به هبه مدت باقي مانده نيست.3- اگر عقد باطل بوده باشد همه آن چيزهايى را كه به زن داده است مي تواند پس بگيرد.اما اگر عقد صحيح بوده است مهريه و نيزهدايايي كه براى زن خريده و بخشيده است نمي تواند پس بگيرد اما اگر هدايا را نبخشيده باشد مي تواند آنها را پس بگيرد.
س : 1307- كسى در ايران زندگى مي كند.زنش را كه در افغانستان است طلاق مي دهد و خبر طلاق به زنش مي رسد و زنش بعد از پايان مدت عده با مرد ديگرى ازدواج مي كند.اما ناگهان شايع مي شود كه شوهر پيشين هشتاد و پنج روز بعد از طلاق دوباره رجوع كرده است نامه اى هم در اين باره در ميان مردم پخش مي شود.اكنون اين سوال مطرح است كه اگررجوع شوهر پيشين واقعيت داشته باشد ازدواج دوم چه حكمي دارد؟
ج : اگر شوهر اول طلاق داده باشد و زن بعد از عده ازدواج كرده باشد عقد صحيح است و اعتنا به شايعة مردم نمي شود.اما اگر شرعا ثابت شودكه شوهر اول رجوع كرده بوده است.در آن صورت زن بايد از شوهر دوم خود جدا شود چون به زوجيت شوهر اول برگشته است.
س : 1308- آيا محارم نسبي مانند مادر و خواهر زن بعد از طلاق يا فوت زن باز هم محرم هستند؟
ج : مادر زن حرام ابدى است ولى خواهر زن بعد از فوت همسر، و يا طلاق او و منقضى شدن زمان عده درطلاق رجعى ازدواج با او جائز است.
س : 1309 - كسى با زني ازدواج مي كند و بعد از چندين سال او را طلاق مي دهد و با خواهر او ازدواج مي كند آيا اين عقد صحيح است؟
ج : اگر بعد از پايان يافتن عده ازدواج كرده باشد عقد صحيح است.
س : 1310- اگر مردى با پسر نابالغى عمل شنيعى انجام دهد و پسر نابالغ گاهى فاعل وگاهى مفعول شود آيا اين پسر بعد از بلوغ مي تواند با خواهر يا دختر مرد ياد شده ازدواج كند؟
ج : اگر دخول شده باشد بنابر احتياط واجب نبايد با دختر يا خواهرآن مرد ا زدواج كند.
عيوب موجب فسخ نكاح
س : 1311 - عيوب موجب فسخ نكاح درمرد چند تا است؟
ج : چهار تا است : ا - د يوا نگى ( جنون) 2- قطع آلت تناسلى 3- خصى بودن مرد 4- ناتوانى بر انجام عمل جنسى (عنن).براي تفصيل بيشترش بايد به كتاب توضيح المسائل مراجعه شود.
س : 1312 - اگر زن ادعا كند كه شوهرش ((عنن)) است، شوهر چه قدر فرصت دارد تا خود را درمان كند و آيا زن حق فسخ نكاح را دارد؟
ج : زن و شوهر به حاكم شرع رجوع مي كنند.حاكم شرع يك سال به شوهر فرصت مي دهد تا خود را درمان كند.بعد از اين مدت اگر درمان نتيجه نداد زن حق فسخ دارد.
س : 1313 - اگر زن به خاطر(عنن) بودن شوهر عقد را فسخ كند مهريه و مصارفى كه در عروسى شده است چه حكمي دارد؟
ج : اگر زن عمد را به خاطر عنن بودن شوهر فسخ كند مستحق نصف مهرش است اما اگر به خاطر عيوب ديگر موجب فسخ، عقد را فسخ كند اگر دخول تحقق يافته باشد زن مستحق همه مهرش است.اما اگر دخول تحقق نيافته باشد مستحق مهرش نيست.اطعام مهمانان در عروسى هم جزء خيرات به حساب مي آيد حق گرفتن را ندارد
س : 1314- دخترى با مردى ازدواج مي كند و بعد از سه ماه متوجه مي شود كه شوهرش گرفتار بيمارى ارثى غير قابل درمان است و احتمال دارد كه اولادشان (( ناقص الخلقه)) به دنيا بيايند آيا زن حق فسخ را دارد؟
ج : زن حق فسخ را ندارد اما مي تواند شوهرش را راضى به طلاق كند.
س : 1315 - مردى حدود شش سال است كه ازدواج كرده است و در اين مدت تنها دو سال تندرست و سلامت بوده است و بقية مدت را جنون داشته است و بارها به دكتر رفته است اما نتيجه اى نگرفته است و اكنون مدت شش ماه است كه كم شده است.آيا اين زن مي تواند طلاق بگيرد، آيا حضور شوهر در طلاق شرط است، مهريه اش چه حكمي دارد؟
ج : اگر جنون شوهر به اندازه اى است كه نمي تواند اوقات نماز يومية خود را تشخيص بدهد زن مي تواند عقد را فسخ كند و نياز به طلاق ندارد.مهريه اش را مي تواند از شوهرش بگيرد.
س : 1316- دخترى با مردى ازدواج مي كند كه جنون دارد و دو زن قبلىاش را بخاطر جنونش طلاق داده است اما سومي را نه طلاق مي دهد و نه نفقه.وظيفه زن چيست؟
ج : اگر جنون شوهر به اندازه اى باشد كه اوقات نماز خود را تشخيص ندهد.زن مي تواند عقد را فسخ كند و بعد از پايان يافتن عده با كس ديگرى ازدواج كند.
س : 1317 - دخترى با مردى ازدواج مي كند اما شوهر توانايي انجام عمل جنسى را ندارد وعنن است.ازمرحوم آيت ا...گلپايگانى استفتاء شد و ايشان يك سال به شوهر فرصت داد تا خود را درمان كند.اكنون چهار سال از استفتاء از آيت ا...گلپايگانى مي گذرد اما درمان نتيجه اى نداده است وظيفه دختر چيست؟
ج : در صورتى كه دختر مي داند شوهرش عنن است و فرصتى را كه مرحوم آيت ا...گلپايگانى براى شوهر داده بود پايان يافته است.دختر مي تواند عقد را فسخ كند و با كس ديگرى ازدواج كند.
س : 1318 - دختري با مرد سفيه و مجنون ازدواج مي كند و علاوه بر اين, شوهر عنن است و توانايي انجام عمل جنسى را ندارد.دختر چه وظيفه اى دارد؟
ج : اگر شوهر سفيه باشد زن حق فسخ نكاح را ندارد.اگر شوهر مجنون بوده است و زن ازجنون شوهرش اطلاع نداشته است مي تواند عقد را فسخ كند.اگر شوهر عنن است.زن به حاكم شرع رجوع كند و حاكم مدت يك سال به شوهر فرصت دوا و درمان مي دهد.اگر بعد ازيك سال بازتوانايي انجام عمل جنسى را پيدا نكرد زن مي تواند عقد را فسخ كند.
س : 1319 - بعد از عقد روشن شده است كه داماد عقيم است و از آزمايش و درمان هم نتيجه اى نگرفته است آيا عقد باطل بوده است؟آيا زن مي تواند طلاق بگيرد؟
ج : اگر مرد توانايي عمل جنسى را دارد زن حق فسخ نكاح را ندارد اگر چه شوهر عقيم باشد.
احكام زنان كه شوهران شان مفقود الاثر هستند
س : 1320 - در زمان اشغال افغانستان از سوى نيروهاى اتحاد جماهير شوروى سابق در سال 1358 بسيارى ازعلماء و روحانيون و...دستگير شدند و تاكنون از آنها خبرى نيست تكليف همسران و حكم اموال آنان چيست؟ 1- آيا علقه زوجيت هنوز باقى است؟ 2- اگر علقة زوجيت باقي باشد و همسران شان نتوانند ازدواج كنند و در صورتى كه فرزندان صغير داشته باشند نفقه زنان مفقودالاثرها ازكجا تأمين مي شود؟ 3- زنانى كه بدون مراجعه به حاكم شرع شوهركرده اند چه حكمي دارند؟ 4- اگر اموال مفقودالاثرها در بين ورثه تقسيم نشود و در صورتى كه فرزند صغير داشته باشند.اموال به چه كسى تعلق مي گيرد؟
