س : 1448- زنى در هنگام مرگ شوهرش سه ماهه حامله بوده است و بعد ازگذشت شش ماه فرزندش به دنيا مي آيد.همه مصارف زايمان و بيمارستان و...را پدر اين زن پرداخت مي كند.اكنون برادر و مادر شوهر اين زن مي خواهند فرزند شش ماه اش را از او جداكند و به افغانستان ببرد.اولا: برادر و مادر شوهر حق دارند كودك را از مادرش جدا كند؟ ثانيا: حق رضاعت و بهاى شير دادن مادر چه مي شود؟ ثالثا: از نظر شرعى تا چه وقت مادركودك حق نگهداري و حضانت از بچه اش را دارد؟
ج : اولا: هيچ كس حق ندارد فرزند را از مادرش جدا كند.ثانيا: مصارف بيمارستان و...را مي تواند از ميراث شوهرش بردارد و اگر از شوهرش ميراثى نمانده باشد حق ندارد ازكسى بگيرد، به عهدة خودش است.ثالثا: بهاى شير دادن و رضاعت را نمي تواند ازكسى طلب كند.
احكام چيزي كه انسان پيدا مي كند.
س : 1492 - اگر كسى طفل نوزادى را كنار جاده اى عمومي يا پشت بيمارستانى پيدا كند و يقين كند كه پدر و يا مادرش از او اعراض كرده اند آيا واجب است كه آن طفل را التقاط كند؟
ج : اگر جان لقيط وگم شده در خطر باشد برداشتن او واجب كفايي است.و هركسي كه ا و را بردارد حق اولويت در حضانت او دارد مگر اينكه درآينده ولى اين طفل پيدا شودكه در اين صورت واجب است او را به وليش تسليم كند.
س : 1493- اگر كسى مالى را كه قيمت آن بيشتر از يك درهم است در غير شهر خودش پيدا كند.و قبل از پيدا كردن صاحب آن مال بخواهد به شهر خودش برگردد، دربارة اين مال چه وظيفه دارد؟
ج : واجب است كه شخص امينى را در آن شهر نايب بگيرد تا به مدت يك سال تعريف كند.اگر صاحب مال پيدا نشود ازجانب صاحب مال آن را به فقيران صدقه بدهد.
س : 1494- اگر مالى كه پيدا شده است قبل از تعريف و اعلام كردن بين مردم تلف شود.آيا باز تعريف واجب است و اين شخص يابنده ضامن مثل، يا قيمت آن است؟
ج : اگر افراط و تفريط نكرده باشد تعريف واجب نيست و ضمان هم ندارد و اگر در تلف شدن آن تعدى و تفريط وكوتاهى كرده باشد.هم تعريف آن واجب است وهم ضامن مثل يا قيمت آن است.
س : 1495- افرادى كه در محل كارشان همه روزه مراجعين زيادي دارند مانند طبيب، اگر اموالى از اين مراجعين جا بماند، وظيفه اين افراد چيست؟
ج : حكم مجهول المالك بر اين اموال جارى است.
س : 1496 - برخي از افراد اشياء و وسايلى را پيدا مي كنند مانند تسبيح، ساعت و...بدون اينكه به وظائف خود ازجهت تعريف اشياء گمشده و شرايط آن عمل نمايند، آن اشياء را مي آورند و در مساجد يا حسينيه ها مي گذارند وگاه سالها مي گذرد و از صاحب اموال خبرى نمي شود.وظيفه خادم يا متولى چيست؟
ج : حكم مجهول المالك بر اين اموال جارى است كه با اذن حاكم شرع يا وكيل مأذونش عين يا قيمت اين اموال را صدقه بدهند.
س : 1497- در تابستان سال 1370 بخاطر نداشتن برگة تردد راهى اردوگاه شدم.مدتى را آنجا ماندم ويك دوربين عكاسى راكه به احتمال قوى ازمهاجرين خود ما بوده است از بين نان خشك پيدا كردم،كه ظاهرا از ترس آن را در بين نان خشك انداخته بود.آن را برداشتم و موقع بيرون آمدن از اردوگاه با خود بيرون آوردم، آيا مي شود آن را به يكى از طلاب از طرف صاحبش صدقه بدهم؟
ج : اگر دوربين علامت و مشخصاتى نداشته باشد (كه حتما دارد)كه قابل تعريف باشد در اين صورت صدقه داده مي شود.اما اگر علامت يا علائم و مشخصاتى داشته باشد كه بتوان آن را تعريف كرد، احكام لقطه بر او جارى است.و اگر اطمينان داشته باشد كه صاحبش پيدا نمي شود، مي تواند با اذن حاكم شرع و بدون تعريف صدقه بدهد.در تعريف آن به كاركنان اردوگاه نگويد كه دوربين يافته ام، بلكه بگويد چيزى پيدا كرده ام تا علامت را بگويند.
س : 1498- اسكناسها و بليت هايى كه در شهرهاى شلوغ و پر رفت و آمد پيدا مي شود چه حكمي دارد؟
ج : يابنده مي تواند آن ها راتملك كند اما احوط اين است كه به نيابت از سوى صاحبان آنها صدقه بدهد.
س : 1499- چيزهاى گران قيمت كه از زير زمين و خاك پيدا مي شود و از طرف حكومت ها تملك آنها ممنوع است چه حكمي دارد؟
ج : اگر يابنده بداندكه از زمان هاى قديم بوده است و مالك آن موجود نيست در صورتى كه به حد نصاب برسد نخست خمس آن را حساب وبعد از آن تملك كند.
احكام ذباحه
س : 1500- اگر ذابح مسلمان نباشد ولى تسميه و ساير شرايط ذبح را رعايت كند در صحت ذبح كفايت مي كند يا نه؟
ج : مسلمان بودن در ذبح موضوعيت دارد اگر ذابح مسلمان نباشد حيوان حرام مي شود.
س : 1501- اگر در هنگام بريدن سر حيوان به خاطر فراموشى نام خداوند برده نشود يا حيوان رو به قبله نشود گوشت حيوان حلال است يا حرام؟
ج : اگر فراموش شود كه ياد كردن نام خداوند در هنگام ذبح و رو به قبله كردن حيوان واجب است گوشت حيوان حلال است.
س : 1502- اگر ذابح درهنگام بريدن سر حيوان عمدا نام خداوند را ياد نكند و عمدا حيوان را رو به قبله نكندگوشت حيوان حلال است يا حرام؟
ج : در اين صورت گوشت حيوان حرام مي شود.
س : 1503- اگر در هنگام بريدن سر مرغ به خاطر تيزى كارد سر مرغ جدا شود گوشتش حلال است يا حرام؟
ج : در صورتى كه ((جوزه )) به طرف سر برود و اوداج اربعه قطع شود حلال است.
س : 1504كشتارگاه هايي كه گاوها، گوسفندها و مرغ ها را به صورت جمعى با ابزار الات عصرى با فشار دادن يك كليد ذبح مي كنند اگر يك نام خداوند به قصد و نيت ذبح همه آنها برده شودكفايت مي كند؟
ج : احتياط واجب اين است كه حيوانات به صورت متعارف ذبح شود نه با ابزار جديد.
س : 1505- اگر سگى به حيوانى حمله كند و دندان هايش را درگوشت حيوان فرو ببرد و جاى آن سياه شود و در حالى كه حيوان زنده است ذبح شود جاى دندان هاى سگ حلال است يا حرام؟
ج : اگر محل دندان سگ تطهير شود حلال است.
س : 1506- قصابى كه لال است اما خدا را توجه دارد ذبيحة او چه حكمي دارد؟
ج : اگر در هنگام ذبح خدا را يادكند با اشارة دست يا با حركت دادن زبان ذبيحة او حلال است اگر چه اولى و احوط اين است كه در صورتى كه ضرورت نباشدكسى ديگرى ذبح رابه عهده بگيرد.
س : 1507- حيوانى كه آبستن است و هنگام زاييدنش فرا رسيده است دو نفر همزمان يكى كارت را به گلويش مي گذارد و ديگرى شكمش را پاره مي كند.اين ذبيحه چه حكمي دارد؟
ج : ذبيحه حلال است اما ترك اين كار احتياط مستحب است.
س : 1508 - گوسفند آبستنى كه نمي تواند بزايد نخست براى بيرون آوردن بره شكمش را پاره مي كنند و بعد از آن او را ذبح مي كنند چه حكمي دارد؟
ج : اگر بعد از پاره شده شكم،گوسفند زنده باشد و شرايط ذبح مراعات شود حلال است.
س : 1509- آيا ذبح حيوان با ابزار غير آهنى مانند مس، نقره، استيل و برنج جايز است وموجب حليت مي شود؟
ج : اگر اضطرار و ضرورت باشد و دسترسى به ابزار آهنى نباشد اشكال ندارد اما اگر دسترسى به ابزار آهنى باشد ذبح با ابزار غير آهنى موجب حليت نمي شود.
س : 1510 - اگر قصاب از مجتهدى تقليد داشته باشد كه در ذبح يك شرط مثلا جهيدن خون را كافى مي داند اما مصرف كنندة گوشت ازمجتهدى تقليد دارد كه دو شرط را در ذبح معتبر مي داند مانند جهيدن خون و حركت حيوان.آيا مصرف كننده مي تواند ازگوشتى كه با اعتبار يك شرط توسط همان قصاب ذبح شده است مصرف كند؟
ج : اين مسأله دو صورت دارد: ا- اگر مرجع تقليدى كه در شرط جهيدن خون و حركت حيوان را معتبر مي داند در اعتبار آن دو شرط احتياط كند، مقلدين او مي توانند از مجتهدى تقليد كنند كه يك شرط را معتبر مي داند درصورتى كه اين مجتهد جامع الشرايط باشد و رعايت الاعلم فالاعلم شده باشد.2- اگر مرجع تقليدى كه دو شرط را معتبر مي داند به اعتبار اين دو شرط در ذبيحه فتوا داده باشد و مقلدين او هم به اين مسأله عمل كرده باشند نمي توانند از ذبيحه قصاب ياد شده مصرف كنند.
س : 1511- اگر حيوانى بعد از قطع دو رگ از چهاررگ (اوداج اربعه) فراركند و بعداً او را بگيرند و ذبح كنند كه عرفاً دو عمل به حساب مي آيد آيا حيوان تزكيه مي شود؟
ج : اگر دو رگ باقي مانده را با مراعات شرايط ذبح ببرند تذكيه مي شود.
س : 1512 - اگرگرگى، گوسفندى را بدرد و امعا و احشاى او را بيرون بياورد و پيش از مردنش ذبح شود آيا اجزاى متصل به گوسفند تذكيه مي شود؟
ج : اگر روح و اوداج اربعه گوسنند باقى است و شرايط ذبح مراعات شود حلال است.
س : 1513 - اگر حيوانى مجروح شود و خون زيادى از او برود اما در هنگام ذبح خون نيايد ياكمتر ازحد متعارف بيايد حلال است يا حرام؟
ج : اگر بعد از ذبح حركت كند اگر چه خون كم بيايد حلال است.
س : 1514 - اگرگوسفند آبستنى ذبح شود و بره در شكمش زنده باشد اما در پاره كردن شكم گوسفند پيش ازحد متعارف تاخير شود بره در شكم گوسفند ذبح شده بميرد آيا اين بره حلال است يا حرام؟
ج : گوشت بره حرام است.
س : 1515 - اگر از شكم گوسفند ذبح شده بره اى مرده بيرون آيد و خلقتش هم تمام شده باشد و پشم هم آورده باشد آيا در حليت آن تفاوتى بين بره اى كه هنوز روح در او دميده نشده و بره اى كه در او روح دميده شده اما در شكم مادرش مرده باشد،هست؟
ج : اگر روح دميده نشده باشد يا دميده شده باشد اما بعد ازتذكيه و ذبح مادرش مرده باشدگوشت بره حلال است، اگر روح دميده شده باشد اما پيش از ذبح مادر به خاطر بيمارى و...مرده باشد حرام است.
س : 1516- اگر سر حيوان به دليلى از زير چانه جانه جدا شود و درحالى كه روح دارد ذبح شود حلال است يا حرام؟
ج : اگر شرايط ذبح رعايت شود حلال است اما سر حيوان حرام است چون پيش از ذبح شرعى از حيوان جدا شده است.
س : 1517 - اگر سر خروس را به قصد ذبح از تنش جدا كند و بعداً معلوم شود كه يكى از اوداج اربعه باقي مانده است و بى درنگ آن را قطع كند حلال است يا حرام؟
ج : گوشت خروس حلال است اما احتياط اين است كه از جدا كردن سر خروس در حال حيات اجتناب شود.
س : 1518 - اگر كسى جاهل به مسأله باشد و حيوان را رو به قبله ذبح نكند چه حكمي دارد؟
ج : اگر از روى جهل رو به قبله نكند يا قبله را اشتباه كند يا نتواند رو به قبله كند اما ديگر شرايط ذبح را مراعات كند حلال است.
س : 1519- اگر بعد از ذبح حيوانى معلوم شود كه برآمدگى به طرف تن حيوان آمده است و حيوان هنوز زنده است و بى درنگ برآمدگى را به طرف سر حيوان برگردانند حلال است يا حرام؟
ج : اگر روح داشته باشد و مجدداً اوداج اربعه را ببرند و بار دوم خون جارى شود حلال است.
س : 1520- اگرگردن حيوانى به سبب گرگ يا وسيلة ديگرى از پشت گردن قطع شود اما اوداج اربعه (چهاررگ) باقى باشد و آن را ذبح كنند حلال است يا حرام؟
ج : اگر بعد از ذبح، حيوان اندك حركتى كند و شرايط ذبح رعايت شود حلال است.
س : 1521 - دركشتارگاه هاى صنعتى دستگاه هاى برقى سر حيوان را از پشت گردن قطع مي كند و بعد از قطع سر حيوان دست و پا مي زند اين گونه ذبح موجب حليت مي شود؟
ج : اگر ذبيحه از پرندگان نباشد، اجتناب ازگوشت آن احوط است.
س : 1522 - كسى كه دستگاه كشتار را روشن مي كند بايد نام خداوند را ياد كند اگر چه در نزديك حيوانات نباشد؟
ج : بله، زيرا ذبح كننده او است و بايد نام خدا را يادكند.ولى احتياط واجب اين است كه با آلات متعارف ذبح كند.
س : 1523 - آيا در ذبح گفتن جملات مخصوص شرط است يا گفتن تنها كلمه ((اللّه)) كفايت مي كند؟
ج : گفتن الله اكبر، بسم الله و يا الله كفايت مي كند.
س : 1524 - اگر سر مرغ به خاطر تيزى كارت جدا شود و برآمدگى درقسمت تن مرغ قرار بگيرد بى درنگ با ذبح دوباره آن را به قسمت سر قرار بدهد حلال است؟
ج : اگر روح باقى باشد و شرايط ذبح مراعات شود حلال است اما سر مرغ حرام مي شود زيرا از بدن حيوان زنده جدا شده است.
س : 1525 - كسانى كه در روز عيد قربان در خانه هاى خود و دور از سرزمين مكه قربانى مي كند روى چه مبناى شرعى است؟
ج : قربانى در روز عيد قربان و اهداى ثواب آن به ارواح اموات اشكالى ندارد بلكه كار پسنديده اى است.
س : 1526 - اگرگوش حيوانى كمي پاره شده باشد يا براى نشانى كمي قيچى شده باشد اشكالى دارد؟
ج : اشكالى ندارد.
احكام نذر
س : 1527 - اگر كسى گوسفند ماده اى را نذر امام حسين (ع) بكند واين حيوان تا چند سال زنده بماند و بره بياورد آيا بره هايش هم نذر امام حسين (ع) است؟
