ج : احتياط واجب اين است كه بره هايش هم نذرامام حسين (ع) است مگر اين كه ناذر قصد نذر بره هايش را نكرده باشد.
س : 1528 - كسى گوسفندى را نذر مي كند كه در دهه محرم ذبح و اطعام كنداگر اين گوسفند آبستن باشد آيا مي تواند آن را ذبح كند يا تا سال آينده صبركند؟
ج : اگر براى دهه محرم امسال نذركرده باشد بايد ذبح كند اما اگر سال ذبح و اطعام را تعيين نكرده باشد مي تواند ذبح را به تاخير اندازد.
س : 1529 - كسى گوساله اى را نذر امام حسين (ع ) مي كند وقتى گاو مي شود آيا مي تواند آن را بفروشد و قيمت آن را فرش و ظرف براى حسينيه بخرد؟
ج : اگر نذر امام حسين كرده باشد و صيغه خوانده باشد بايد ذبح كند و نمي توا ند بفروشد.
س : 1530- كسى، گوسفندى را نذر امام حسين (ع ) مي كند كه در روز عاشورا ذبح كند اما پيش از عاشورا مي تواند آن را به نام امام حسين (ع ) به فقيرى بدهدكه در معرض تلف قرار دارد؟
ج : اگر صيغه خوانده باشد و براى ذبح نذركرده باشداگرچه نذر لازم العمل است اما چون حفظ نفس محترمه در ميان است مي تواند به فقير بدهد و فقير مقدم بر نذر مي شود.
س : 1531 - پولى راكه كارگران در ايران براى منبر وحسينيه جمع مي كنند تا فرش و ظرف و...بخرند آيا كسى مي تواند اين پول را براى خود مصرف كند؟
ج : نمي تواند براى خود مصرف كند.
س : 1532 - با توجه به سوال پيشين آيا گرو دادن اين پول ها وگرفتن بهره و فايدة آن براى حسينيه جايز است؟
ج : گروكردن و بهره گرفتن جايز نيست مگر اين كه صاحبان پول تصريح كرده باشند به چنين كارى و معاملة حلال انجام شود امّا گرو دادن پول و بهره گرفتن مطلقاً جايز نيست.
س : 1533 - با توجه به سوال پيشين آيا مي توانيم چند نفر را امين انتخاب كنيم تا پول را براى حسينيه مصرف كنند؟
ج : اگركارگران شما را امين انتخاب كرده باشند بايد مباشرتا انجام دهيد و اگر انتخاب نكرده باشند مي توانيد به سبب آدم هاى امين براى حسينيه مصرف كنيد.
س : 1534 - در ايام محرم و غير آن وجوهى به عنوان نذر امام حسين جمع آورى مي شود و معلوم نيست كه صاحبان وجوه صيغه نذر را خوانده اند يا نخوانده اند.بخشى از اين وجوه مصرف و بخشى ديگر مي ماند آيا هيات امنا اجازه دارند كه پول هاى باقى مانده را به فقرا و مساكين بدهند و ثوابش را به امام حسين (ع) اهدا كنند؟
ج : مصرف كردن چنين وجوهى براى عزادارى امام حسين (ع) اگر چه در غير محرم باشد احوط است
س : 1535 - وجوهى براى خريدن وسايل براى حسينيه جمع آورى شده است آيا از اين وجوه براى آزادى گروگان ها از دست قاچاقبر وكمي به فقرا كه در حال اضطرار است مصرف مي شود؟
ج : اگر صاحبان پول صيغه نذررا خوانده باشند بايد براى حسينيه مصرف شود اما اگرصيغه نذررا نخوانده باشند با علم ويقين به رضايت صاحبان پول جايز است كه براى آزادى گروگان ها وكمي به فقراى مضطر مصرف شود.
س : 1536- كسى قسم مي خورد كه سيگار را ترك كند مدتى ترك مي كند اما بيمار مي شود و سيگار اندكى بيمارى او را بهبود مي بخشد اكنون دوباره سيگار مي كشد حكم قسم اوچيست؟
ج : اگر سوگند شرعى باشد تخلف از آن كفاره دارد بايد يك بنده آزاد يا ده نفر فقير را اطعام كند.
س : 1537 - كسى سيگار مي كشد و سيگار حال او را بد مي كند و در همان حال از روى عصبانيت نذر مي كند كه اگر سيگار بكشد سه ماه روزه بگيرد آيا چنين نذرى صحيح است؟
ج : اگر درهنگام نذرنام خداوند را بر زبان آورده باشد كه (كه براى خدا بر من است اگر سيگار بكشم سه ماه روزه بگيرم ) نذرمنعقد شده است و اگر نام خدا را بر زبان نياورده باشد نذرمنعتد نشده است.
س : 1538 - اگر كسى مفهوم و شرايط نذر را نداند و بگويد (( اگر سيگاربكشم به خدا قسم سه ماه روزه بگيرم)) و هدفش سه ماه روزه گرفتن است، آيا نذر اين شخص و ياسوگندش منعقد شده است؟
ج : سوگند منعقد شده است اما نذرمنعقد نشده است.
س : 1539 - تعدادى از پول نذر امام حسين (ع)، راكرايه ماشين داده است و برخى از صاحبان پول راضى نيستند اين مساله چه حكمي دارد؟
ج : كرايه كردن ماشين براى حمل و انتقال عزاداران و آوردن فرش و ظرف حسينيه اشكال ندارد.
س : 1540- كسى كه در هنگام مسافرت دست خود را به سرگوسفندى مي كشد بدون اين كه صيغه نذر را بخواند آيا چنين نذرى منعتد مي شود؟
ج : نذر منعقد نمي شود اما اطعام مومنان ثواب دارد.
س : 1541- اگر يكى از برادران كوسفند مشتركى را براى فرزند خود نذركند اين نذر نافذ است؟
ج : بدون اجازه شركاء نذرمنعقد نمي شود حتى در سهميه پدر فرزند.
س : 1542- اگرگاو نذرى براى قُلبه و...كرايه داده شود آيا گرفتن كرايه از سوى صاحب گاو نذرى جايز است؟
ج : اگر صيغه نذر را خوانده باشدكرايه آن حكم نذر را دارد اما اگركرايه دادن گاو باعث لاغرى گاو شود نبايد كرايه بدهد.
س : 1543 - دو نفر در مورد يك قطعه زمينى دعوا دارند و ذواليد (كسى كه زمين فعلا در اختيار او است) مدعى است زمينى كه ازطريق بيع به او رسيده است كم است.در اين صورت قسم يادكردن بر ذواليد فعلى است يا ذواليد سابق (كسى كه زمين قبلاً در اختيار او بوده است )؟ و بر فرض كه ذواليد سابق باشد و ذواليد فعلى نه قسم ذواليد سابق را بپذيرد و نه زمين را رهاكند حكم شرعى چيست؟
ج : در صورتى كه ذواليد فعلى اقرار داردكه زمين مال ذواليد سابق بوده است و من خريده ام بايد براى اثبات خريدنش بَيّنه و شاهد بياورد و اگر بيّنه ندارد ذواليد سابق در نزد قاضى قسم يادكندكه زمين درملك من باقى است قاضى زمين را به او تسليم مي كند.
احكام غصب
س : 1544 - كسى مال ديگرى را غصب مي كند اما پشيمان مي شود و مي خواهد خود را برى الذمه كند عين مال هم موجود نيست آيا غاصب ضامن قيمت روز غصب است يا روز تلف يا بالاترين قيمت در اين دو روز؟
ج : غاصب ضامن قيمت روزتلف است.
س : 1545- اگر كسى مال ديگرى را بدون اجازه او بفروشد و صاحب مال بعد از سه ماه اجازه بدهد.اين اجازه كاشف است يا ناقل؟
ج : اجازه كاشف است و منافع مال خريده شده در اين مدت مال مشترى است.
س : 1546- اگر كسى در زمين كس ديگرى نهال غرس كند، يا چيزى كشت كند، آيا مالك زمين حق دارد پيش از برداشت محصول و رشد نهال ها از آن جلوگيري كند، اگر چنين حقى داشته باشد قطع درختان و برداشتن زراعت به عهدة كيست؟
ج : مالك چنين حقى دارد، قطع درختان و درو زراعت به عهده غاصب است.
س : 1547 - پسرى درخانه پدرش نهالى غرس مي كند اين نهال مال خود پسر است يا مال پدر است و يا مال برادر بزرگ؟
ج : اگر زمين مال خود پسر است نهال هم مال اوست اگر زمين مال پدر است بايد پسر اجرت آن را به اندازه متعارف بدهد.ولى نهال مال پسر است.
س : 1548 - بعضى افراد منطقه در جنگ هاى داخلى افغانستان زمين كسى را مصادره مي كنند و در اختيار پايگاه قرار مي دهند پايگاه زمين را نصفه كارى يا اجاره مي دهد.اجاره و نصفه كارى گرفتن چنين زمينى چه حكمي دارد؟
ج : تصرف در اين گونه زمين ها حرام و محصول آن غصب است بايد فوراً به صاحبان زمين برگردانده شود.و اجرت المثل زمين را هم بدهد.
س : 1549- مسجدى كه با فشار و زور پايگاه و با جمع آورى پول و چوب از فقير و غنى ساخته شده باشد نماز خواندن در آن چه حكمي دارد؟
ج : اگرزمين و فرش آن از مال حلال باشد اگر چه ديوار و سقف آن از مال حرام باشد نماز صحيح است.
س : 1550 - چشمه اى بوده است كه اهالى منطقه از آب آن استفاده مي كرده اند اما محل چشمه ازكس ديگرى بوده است كه در اطراف چشمه نهال غرس كرده است و اكنون آب به قريه نمي رسد آيا اهالى قريه درخت هاى ياد شده را مي تواند قطع كنند؟
ج : اگر صاحب زمين چشمه را حفركرده باشد يا همراه با زمين از ديگرى خريده باشد مالك آن است و اهالى قريه حق استفاده از آب آن را ندارند.اما اگر چشمه از مباحات اوليه است حق اولويت براى كسانى است كه اول از آن چشمه استفاده مي كرده اند.اگر اهالى از اول استفاده كرده اند وحق سبق دارند درخت هارا قطع مي توا نند.
س : 1551 - چشمة آب كسى بر اثر سيلاب خراب و آب آن قطع مي شود اما آب از بالاى زمين كس ديگرى بيرون مي آيد آيا آب چشمة جديد مال صاحب چشمة قديم است يا مال صاحب زمين است؟
ج : صاحب چشمة قديم بايد همان محل قديم چشم ه را حفركند يا جاى ديگرى از زمين خود را براى پيدا كردن آب چشمه حفركند اما اگر نتوانست آب چشمه را پيداكند احوط اين است كه با صاحب زمينى كه چشمة جديد درآن جارى شده است مشتركا از آب آن استفاده كنند.
س : 1552 - اگر غاصب عين مغصوب را به صاحبش برگرداند آيا ضامن كاهش قيمت آن هم است؟
ج : بله، غاصب ضامن تفاوت قيمت هم است مثلا بيست سال پيش مبلغ صد هزار افغانى را غصب كرده است كه با آن مبلغ درآن زمان يك دستگاه ماشين خريدارى مي شد اما در زمان حاضر يك مرغ خريدارى نمي شود بايد تفاوت ارزش را پرداخت كند.
س : 1553 - كسى مدت سي سال از منطقه مسكونى اش به خاطر ظلم و ستم فرارى بوده است در طول اين مدت غاصبى زمين هاى او را كشت كرده است، خانه و باغ درست كرده است، بعد از انقلاب فرزندان مالك اصلى زمين تقاضاى استرداد زمين شان را مي كنند اما مسئولين منطقه اين مساله را به صورت شرعى فيصله نمي توانند بلكه به صورت عرفى و توافق غاصب و يكى از فرزندان مالك مبلغى را به يكى از فرزندان مالك اصلى مي دهد اما ساير برادران غير از استرداد زمين شان به چيزى رضايت نمي دهند لطفا حكم شرعى اين مسأله را بيان كنيد: 1- آيا فرزندان مالك اصلى مي توانند زمين شان را از غاصب بگيرند؟ 2- در صورت استرداد زمين به فرزندان مالك اصلى، محصول سى ساله زمين از غاصب گرفته مي شود؟ 3- اگر غاصب پيرامون را توسعه و نهال غرس كرده و خانه ساخته باشد وظيفه اش چيست؟
ج : 1 - اگر ثابت شود كه غاصب زمين ها را غصب كرده است مالك يا فرزندان او مي توانند زمين را همراه با اجرت المثل اين مدت از غاصب بگيرد و يكى از فرزندان مالك حق ندارد كه سهم همه فرزندان مالك را بفروشد و اگر بفروشد معامله نسبت به سهم فرزندان ديگر مالك فضولى است و اگر ساير فرزندان مالك راضى نشوند معامله نسبت به سهم آنان باطل است.2- اگر بذر مال غاصب بوده است فرزندان مالك حق ندارند محصول اين مدت را بخواهند بلكه مي توانند اجرت المثل را بگيرند.3- اگر زمين را توسعه داده باشد و در حريم قريه و ملك غير نباشد با همين توسعه دادن احياءكرده است و آن را مالك شده است اما اگر خانه ساخته باشد، و درخت غرس كرده باشد، مالك آنها است، اما حق ندارد آنها را در ملك غير بگذارد و يا بايد خانه و درخت ها را از بالاى زمين مغصوب بردارد يا به صاحبان زمين اجرت المثل بدهد.
س : 1554 - زمين هايي كه گفته مي شود از صاحبان اصلى آن غصب شده است و اكنون نه از مالك اصلى ورثه اى مانده و نه از غاصب، اگر در اين زمين ها مسجدى ساخته شود نماز خواندن در آن چه حكمي دارد؟
ج : اگر علم و يقين به مغصوب بودن زمين مسجد نباشد نماز خواندن اشكالى ندارد.
س : 1555- برادرانى كه همه اموال منقول و غير منقول آنان مشترك است اگر يكى از اين برادران بدون همكارى و اطلاع برادران ديگر در زمين مشترك نهال غرس كند، نهال ها مال همه برادران يا تنها مال غارس است؟
ج : اين مسأله سه صورت دارد: 1- اگر نهال ها ازمال مشترك تهيه و در زمين مشترك غرس شده باشد مال همه برادران است.2- اگر نهال را از مال شخصى خود تهيه و در زمين مشترك غرس كرده باشد نهال ها مال غارس است و برادران ديگر به اندازه سهم خود حق گرفتن اجرت المثل زمين را از غارس دارند.3- اگر نهال ها را ازمال شخصى خود تهيه و به قصد اشتراك همه برادران غرس كرده باشد مال همه برادران است و غارس حق دارد قيمت نهال ها را از ديگر برادران بگيرد.
س : 1556- كسى چند سال است كه درايران به سر مي برد برادرانش در افغانستان در زمين مشترك نهال غرس كرده اند آيا برادرى كه در ايران است هم در آن شريك است؟
ج : درخت مال كسى است كه آن را غرس مي كند.بنابراين اگر اين درخت ها از مال مشترك تهيه نشده باشد مال برادرانى است كه آنها را غرس كرده اند و برادرى كه در ايران بوده است مي تواند اجرت المثل زمين مشترك را از آنان بگيرد و همچنين مي تواند كه از برادرانش بخواهد كه درخت ها را از بالاى زمين مشترى قطع كنند.اما اگر نهال ها ازمال مشترك تهيه شده باشد مال همه برادران است.
