ج : اگر فروش اموال صغار به مصلحت آنها باشد، مي تواند بفروشد و قيمت آن را نگهدارد و بعد از بلوغ در اختيار صغار قرار دهد و يا در مواردى كه مصلحت صغار ايجاب مي كند مصرف نمايد.
س : 1707- شخصى وارث ندارد، وصيت مي كند كه تمام اموالش براى فقرا و مساكين مصرف شود، اين وصيت در تمام اموال او نافذ است.يا درثلث اموالش؟
ج : اگر حاكم شرع اجازه كند، در تمام اموالش نافذ است.
س : 1708- وصى ميت حق تصرف در اموالى منقول و غير منقول ورثه صغار و مجنون را بدون اذن حاكم شرع دارد؟
ج : در صورتيكه به مصلحت صغار باشد مي تواند تصرف كند و نياز به اجازه از حاكم ندارد.
احكام ارث
س : 1709- كسى كه سه پسر و دو دختر دارد از دنيا مي رود در وقت مردن او يكى از پسر هايش صغير بوده است فرزندان او زمين هاى ميت رابا اجازه وكيل تام الاختيار مجتهد مي فروشند و بدهكارى ميت را پرداخت مي كنند در قولنامه هم قيد مي كنندكه زمين عوض دين فروخته شد.وقتى پسر صغير ميت كبير مي شود ادعا مي كند كه راضى به فروختن زمين نيست و سهم و حصه خود را مي خواهد آيا اين ادعا درست است؟
ج : حق ندارد چنين ادعايي بكند.
س : 1710 - اگر پسر توان و قدرت رسيدگى به امورمعيشتى پدر را داشته باشند اما به امور معيشتى او رسيدگى نكند آيا پدر مي تواند او را از ارث محروم كند؟
ج : پدر نمي تواند پسرش را از همه ارث محروم كند بلكه تنها مي تواند از ثلث ارث محروم كند اما مي تواند اموال خود را در زندگى خود بفروشد يا به كسى هبه كند و پسر متمرد و سركش خود را ندهد.
س : 1711 - مردى كه سه پسر و يك دختر دارد از دنيا مي رود.پسران او زمين پدرى خود را سه قسمت مي كنند و به خواهرشان نمي دهند.يكى از اين پسران در زمان عسكرى از دنيا مي رود و از او فرزندان صغيرى مي ماند.در اين زمان خواهر آنان خواهان سهميه خود از ارث مي شود.دو برادر باقى مانده سهميه برادر فوت شده شان را به خواهرشان مي دهند نه اين كه سهميه خواهر را از اصل زمينها بدهند اين مسأله از نظر شرعى چه حكمي دارد؟
ج : سهميه خواهر بايد از اصل و مجموع ماترك پدرش داده شود و نبايد سهميه بچه هاى صغير برادر فوت شده را به او بدهند.
س : 1712 - اگر فرزندان پدر و مادر خود را آزار و اذيت و مورد ضرب و شتم قرار دهند و از خانه بيرون كنند آيا پدر مي تواند آنان را از ارث محروم و اموال و دارايي خود را به يكى از ورثه هبه كند و يا وقف امام حسين (ع) كند؟
ج : پدر مي تواند وقف يا هبه كند اما اين وقف و هبه بايد منجز باشد نه اين كه معلق و موكول به مرگ واهب و واقف باشد اما اگر وقف و هبه معلق به مرگ واهب و واقف شد.هبه و وقف بدل به وصيت مي شود وهبه تنها درثلث آن نافذ است و وقف باطل است.
س : 1713 - شخصى بدون تعيين وصى فوت مي كند و فرزندان صغير وكبيرى دارد آيا فرزندان كبير او مي توانند مخارج كفن و دفن و ديون ميت را از ماترك او جدا كنند؟
ج : اول بايد با مراجعه به حاكم شرع براى صغار قيّم تعيين نمايند (اگر ميت وصى نداشته باشند) بعد از آن قيّم و فرزندان كبير مخارج كفن و دفن و ديون ميت را از ماترك او جدا كنند.
س : 1714- آيا شوهر از مهرية زن خود ارث مي برد؟
ج : مرد از تمام ماترك همسرش و از جمله مهريه ارث مي برد.
س : 1715 - آيا زن از چاه عميق، آب، وسايل و امكانات آن ارث مي برد؟
ج : از وسايل و ابزار و آب چاه عميق ارث مي برد.
س : 1716- زنى مدت 20 سال مانند يك كارگر در خانة شوهركار نموده و زحمت مي كشد، بعد از فوت شوهر اگر ادعا كند كه من در خانه شوهرم به قصد اجرت كاركرده ام اين سخن از او مسموع است؟
ج : اگر به قصد تبرع و رايگان در خانه شوهركار نكرده باشد حق اجره المثل كار خود را دارد و چون تعيين اجره المثل مشكل است بايد با همسرش مصالحه نموده و رضايت او را بگيرد.
س : 1717- شخصى فوت مي كند و وراثش عبارتند از: همسر، چند نوة پسرى و دخترى، همسر چه مقدار ارث مي برد؟
ج : زن يك هشتم از مال شوهر ارث مي برد.از زمين ارث نمي برد ولى از قيمت بنا ارث مي برد.
س : 1718- اگر دو تن از وراث بدون اجازه ساير وراث، مال الارث را تقسيم نمايند صحيح است؟
ج : باطل است.
س : 1719- اگر زن غير از شوهر و شوهر غير از زن وارث ديگرى نداشته باشد ارثية آنها چه حكمي دارد؟
ج : تمام اموال زن به شوهرش، فرضا و ردا منتقل مي شود، اما يك چهارم از اموال منقول و قيمت بناء و اشجاربه زن ارث مي رسد.و باقي اموال شوهرش به حاكم شرع واگذار مي شود.
س : 1720- آيا زن از دية شوهر ارث مي برد و اگر دية شوهر زمين باشد، زن از عين زمين ارث مي برد يا از قيمت آن؟
ج : از دية شوهر ارث مي برد و اگر ديه زمين باشد زن از عين زمين ارث مي برد.
س : 1721- شخصى زمينش را به بيع الشرط مي فروشد و قبل از پايان خيار فوت مي كند و از او يك پسر باقى مي ماند آيا همسر فرد متوفى حق خيار فسخ دارد؟
ج : زن ازحق خيار فسخ همسرش ارث مي برد اگر راضى به معامله شد از قيمت زمين ارث مي برد واگر معامله را فسخ كرد از زمين ارث نمي برد.
س : 1722- شخصي فوت مي كند، اموال و ماتركش در اختيار بعضى از وراثش قرار مي گيرد.اما بعضى ديگر از وراث او تا هنگام مرگ شان ادعاى مال الارث نمي كنند، ولى بعد از فوت آنها ورثه شان دعواى ارث مي كنند، چنين دعوايى از سوى آنها صحيح است؟
ج : اگر رضايت ورثه و اسقاط حق آنها يا اعراض از ارثيه اثبات نشود، ورثة وارثين حق مطالبة اموال مورث شان را دارند.
س : 1723- اگر شخص مقتول به غير از برادر مادرى و دايي و خاله وارث ديگرى نداشته باشد، از دية مقتول ارث مي برند؟
ج : ارث نمي برند، ديه مققول متعلق به حاكم شرع است كه در هركجا صلاح ديد مصرف كند.
س : 1724- شخصى عمدا كسى را به قتل مي رساند و مقتول وارثى ندارد، حكم شرعى قصاص است يا ديه؟ و اگر قاتل محكوم به پرداخت ديه شود ديه در چه راهى مصرف مي شود؟
ج : به حاكم شرع مراجعه مي شود و حاكم مي تواند اخذ ديه كند و در هر موردى كه صلاح داند مصرف مي كند.
س : 1725- اگر شخصى با زنى ازدواج موقت نمايد و مدت را مادام العمر قرار دهد.اولا: اين عقد موقت است يا دايمي؟ و ثانيا: با بخشيدن ازطرف زوج زوجيت بهم مي خورد؟ و ثالثا: زوجين از همديگر ارث مي برند؟
ج : احوط اين است كه عقد را دايمي انجام دهد، و اگر مدت را صد سال و مادام العمر بگذارند، بايد از هر جهت احتياط را مراعات نمايند، مانند شرط توارث و نفقه و اگر از همديگر جدا شوند بين هبة مدت وطلاق جمع كند.
س : 1726 - اشتراط توارث (از همديگر ارث بردن) در ضمن عقد موقت از سوى زوجين صحيح است؟
ج : در صورتى كه اشتراط ارث در ضمن عقد لازم باشد از همديگر ارث مي برند.
س : 1727- آيا وراث ميت از حقوق او مانند حق فسخ، حق تحجير و...مانند اموال اوارث مي برند؟
ج : ارث مي برند.
س : 1728- شخصى بعد از فروش خانه اش و قبل از پايان خيار فسخ از دنيا مي رود, يكى از فرزندانش بعد از مرگ پدربيع را فسخ مي كند و دو فرزند ديگرش به بيع راضى وآن را امضاء مي كنند، حكم شرعى چيست؟
ج : اگر همه وراث به فسخ توافق كنند حق فسخ دارند، ولى هر يك به تنهايي حق فسخ ندارد.
س : 1729- شخصى چند سال است كه ازمنزل خارج شده و دريكى ازمناطق جنگى ناپديد شده است، و در زمان ناپديد شدن اين شخص پسرش از دنيا مي رود وتنها يك مادر دارد، اگر تقدم يا تأخر فوت پدر نسبت به فوت پسر بعداً معلوم شود و يا معلوم نشود.حكم ارث زن در هر دو صورت چگونه است؟
ج : تا زمانى كه فوت پدر احراز نشود تصرف در اموال او به عنوان ارث جايز نيست, بعداً اگر فوت پدر قبل از مرگ پسر احراز شود تمام اموال ميت به مادر پسر تعلق مي گيرد، و اگر مرگ پدر بعد از فوت پسر بوده باشد زن يك چهارم از اموال منقوله را ارث مي برد.
س : 1730- آيا از زمينى كه درآن خانه ساخته شده وجزء خانه حساب مي شود زوجه ارث مي برد؟
ج : ارث نمي برد.
س : 1731 - اگر هنگام فوت شوهر ميوه هاى درخت به طوركامل نرسيده باشد، زن از اين ميوه هاى نارس ارث مي برد؟
ج : اگر آن ميوه ها ارزش داشته باشد زن از عين آن ارث مي برد.
س : 1732- اگر زن در زمان فوت شوهرش حامله باشد، و به حمل روح دميده شده باشد، ولى بعدها مرده سقط كند، اين بچه از اموال پدرش ارث مي برد؟
ج : اگر بچه مرده به دنيا بيايد ارث نمي برد.
س : 1733- اگر بعضى از وراث غايب باشند و يا حاضر باشند ولى حاضر به تقسيم تركه نباشند، آيا ساير وراث مي توانند تركة ميت را بين خود تقسيم نمايند؟
ج : اگر غيبت بعضى از وراث طولانى باشد و يا حاضرين، حاضر به تقسيم ارثيه نباشند، بايد با اجازه حاكم شرع و يا نايب او تركة ميت بين وراث تقسيم شود.
س : 1734 - وكيل مجتهد جامع الشرايط در امور حسبيه، مي تواند اموال اطفال صغار را بين شان تقسيم كند؟
ج : اگر صغار ولى و قيّم نداشته باشد و ميت نيزكسى را وصى تعيين نكرده باشد، وكيل مذكور مي تواند اموال صغار را تقسيم كند.
س : 1735- ورثه از چه حقوقى به غير از اموال ميت ارث مي برند؟
ج : از حق خيار، حق تحجير و مانند آن ارث مي برند.
س : 1736- شخصى وصيت كرده است كه مبلغ دو صد هزار تومان در امور خيريه براى خودش مصرف شود و مبلغ صد و پنجاه هزار تومان به فرزندكوچكش و صدهزار تومان به فرزند بزرگش داده شود و ساير اموالش بين وراثش تقسيم شود، اگر تمام اموال ميت يك ميليون تومان باشد و ساير ورثه زايد بر ثلث را امضاه نكنند، ثلث ميت چگونه توزيع مي شود؟
ج : در امور خيريه ميت مبلغ 148148تومان اختصاص داده مي شود براى فرزندكوچك مبلغ 111111تومان اختصاص داده مي شود.براى فرزند بزرگ مبلغ74074 تومان اختصاص داده مي شود.
س : 1737 - آيا زن از محصولات سيب زمينى و هويج كه درموقع فوت شوهرش هنوز برداشت نكرده اند، و ياگندم هاى كه به سنبل نرسيده و چمن ها وعلوفة حيوانات وكود آنها ارث مي برد؟
ج : از تمام آنچه در سوال ذكر شده است زن ارث مي برد.
س : 1738 - آيا زن از امتياز آب، برق و تلفن مربوط به شوهر ارث مي برد.
ج : اينها مثل بناء خانه است وازقيمت اينها ارث مي برد.
س : 1739- اگر شخصى مبلغى را دربانك براى انجام حج عمره واريزكرده باشد و قبل از رسيدن موعد حج فوت كند آيا زنش از آن مبلغ ارث مي برد؟
ج : اگر براى انجام حج و عمرة مستحبى آن مبلغ را ذخيره كرده باشد، آن مبلغ به ورثه تعلق مي گيرد و زن يكى از وراث مي باشد و به اندازه سهم خود ارث مي برد.
س : 1740- شخصى در زمين پدرش درختانى را غرس مي كند ولى قبلا پدرش از دنيا مي رود اين درخت ها مال كيست؟
ج : اگر درختان مال پسر بوده است و غرس كرده است.مالك درختان نيز پسر است.و بعد از فوت پسر درختان متعلق به ورثه مي شود و اگر درختان مال پدر بوده است و پسر غرس كرده است مالك درختان نيز پدر است.و پسر مستحق اجره المثل است.درصورتيكه به قصد اجرت غرس كرده باشد.
س : 1741 - شخصى يك پسر و چند دختر دارد، زمين هاى خود را سه قسمت مي كند.دوبخش آن را به يكى از نوه هاى خودش هبه مي كند وبخش ديگر را به پسرش هبه مي كند، و دخترانش را از زمين محروم مي سازد ولى شرط مي كند كه تا زمانيكه خودش زنده است دو بخش از زمين مال خودش باشد.بعد از چند سال پسر اين شخص فوت مي كند.و بعد از پسر پدر فوت مي كند.آيا دختران او از اين زمين ها ارث مي برند؟
ج : هر مقدار از زمين را كه هبه كرده است و موهوب له آن را در زمان حيات واهب قبول و قبض كرده باشد هبه نافذ است، وكسى ديگر در آن زمين حق ندارد.اما اگر واهب قبل از قبض و اقباض شرط كند كه تا زنده هستم دو بخش زمين مال خودم باشد.اين درحقيقت همان وصيت است نه هبه كه دراين صورت تا مقدار ثلث نافذ است و زائد بر ثلث متوقف به اجازه ورثه است و اگر اجازه ندادند دوثلث زمين بين تمام وراث اعم از پسر و دختر طبق قانون ميراث تقسيم مي شود.
س : 1742- شخصى مدت 6 سال است كه مفقودالاثر است و تمام جاهايي را كه احتمال وجود او در آنجاها بوده است تفحص كرده اند ولى خبرى از او نيست، آيا مي شود اموال او را بين وراثش تقسيم كرد؟
ج : تا10سال انتظار بكشند، اگر خبرى ازمرگ و زندگى او نشد، اموالش را طبق قانون ارث تقسيم نمايند.
س : 1743 - اگر مرد در ضمن عقد نكاح يا عقد لازم ديگرى شرط كند كه همسرش از وى ارث نبرد اين شرط لازم است؟
