" هو الله الّذي لا اله الا هو عالِمُ الْغَيْبِ وَالشّهادَةِ. هو الرّحْمنُ الرّحِيمُ. هو الله الّذي لا اله الا هو هو الْمَلِكُ الْقُدّوسُ السّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبّارُ الْمُتَكَبّرُ الخالِقُ الْبارئُ الْمُصَوّرُ".
و اين دعا را بخواند:
"أسْأَلُكَ يا اللّهُ يا رَحْمنُ بِكُلّ اْسْمٍ هُوَ لَكَ وَأسْأَلُكَ بِقُوّتِكَ وَقُدْرَتِكَ وَعِزّتِكَ وَبِجَميعِ ما أحاطَ بِهِ عِلْمُكَ وَبِجَمْعِكَ وَبِأرْكانِكَ كُلّها وَبِحَقّ رَسُولِكَ صَلواتُ اللّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَبِاسْمِكَ الْاَكْبَرِ الاَكْبَرِ وَبِاسْمِكَ الْعَظِيمِ الّذي مَنْ دَعاكَ بِهِ كانَ حَقّاً عَلَيْكَ أنْ لا تُخّيّبَهُ وَبِاسْمِكَ الْاَعْظَمِ الْاَعْظَمِ الّذي مَنْ دَعاكَ بِهِ كانَ حَقّاً عَلَيْكَ أنْ لا تَرُدّهُ وَأنْ تُعْطِيَهُ ما سَأَلَ أنْ تَغْفِرَ لِي جَميعَ ذُنُوبي في جَميع عِلْمِكَ فِيّ".
و هر حاجت كه دارى بخواه و از حق سبحانه و تعالى طلب كن كه توفيق حجّ بيابى در سال آينده و هر سال. و هفتاد مرتبه بگو:
"أسْأَلُكَ الْجَنّةَ" و هفتاد مرتبه "أسْتَغْفِرُ اللّهَ رَبّي وَأتُوبُ اِلَيْهِ".
پس بخوان اين دعا را:
"اللهُمّ فُكّنِي مِنَ النّارِ وَأوْسِعْ عَلَيّ مِنْ رِزْقِكَ الْحَلالِ الطَيّبِ وَادْرَأْ عَنّي شَرّ فَسَقَةِ الْجِنّ وَالْاِنْسِ وَشَرّ فَسَقَةِ الْعَرَبِ وَالْعَجَمِ".
10 - آنكه نزديكي غروب آفتاب بگويد:
"اللهُمّ اِنّي أعُوذُ بِكَ مِنَ الفَقْرِ وَمِنْ تَشَتّتِ الْاُمُورِ وَمِنْ شَرّ ما يَحْدُثُ بِاللّيْلِ وَالنّهارِ أمْسى ظُلْمِي مُسْتَجِيراً بِعَفْوِكَ وَأمْسى خَوْفي مُسْتَجيراً بِأمانِكَ وَأمْسى ذُنُوبي مُسْتَجِيرَةً بِمَغْفِرَتِكَ وَأمْسى ذُلّي مُسْتَجِيراً بِعِزّكَ وَأمْسى وَجْهِي الْفانِيَ الْبالِي مُسْتَجيراً بِوَجْهِكَ الْباقي يا خَيْرَ مَنْ سُئِلَ وَيا أجوَدَ مَنْ أعْطى جَلّلْنِي بِرَحْمَتِكَ وَأَلْبِسْني عافِيَتَكَ وَاصْرِفْ عَنّي شَرّ جَمِيعِ خَلْقِكَ".
و بدان كه ادعيه وارده در اين روز شريف بسيار است و هر قدر كه ميسور باشد خواندن دعا مناسب است، و بسيار خوب است كه در اين روز دعاى صحيفه كامله و دعاى حضرت سيد الشهداء و دعاى حضرت زين العابدين سلام اللّه عليهما خوانده شود و بعد از غروب آفتاب بگويد:
"اللهُمّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ هذا الْمَوْقِفِ وَارْزُقْنِيهِ مِنْ قابِلٍ أبَداً ما أبْقَيْتَني وَاقْلِبْنِيَ الْيَوْمَ مُفْلِحاً مُنْجِحاً مُستَجاباً لِي مَرْحُوماً مَغْفُوراً لِي بأفْضَلِ ما يَنْقَلِبُ بِهِ الْيَوْمَ أحَدٌ مِنْ وَفْدِكَ وَحُجّاجِ بَيْتِكَ الْحَرامِ وَاجْعَلْنِيَ الْيَوْمَ مِنْ أكْرَمِ وَفْدِكَ عَلَيْكَ وَأعْطِني أفْضَلَ ما أعْطَيْتَ أحَداً مِنْهُمْ مِنَ الْخَيْرِ وَالْبَرَكَةِ وَالرّحْمَةِ والرّضْوانِ وَالْمَغْفِرَةِ وَبارِكْ لِي فِيما أرْجِعُ اِلَيْهِ مِنْ أهْلٍ أوْ مالٍ أوْ قَلِيلٍ أوْ كَثيرٍ وَبارِكْ لَهُمْ فِيّ".
و بسيار بگويد:
"اللهُمّ أعْتِقْنِي مِنَ النّارِ".
مستحبات وقوف بمزدلفه
بدان كه مستحب است با تن و دلى آرام از عرفات بسوى مزدلفه متوجه شده و استغفار نمايد، و همين كه از طرف دست راست به تلّ سرخ رسيد بگويد:
"اللهُمّ ارْحَمْ تَوَقّفِي وَزِدْهُ في عَمَلي وَسَلّمْ لِي دِيني وَتَقَبّلْ مَناسِكي".
و در راه رفتن ميانه روى نمايد و كسى را آزار ندهد، و مستحب است نماز شام وخفتن را تا مزدلفه بتأخير اندازد اگرچه ثلث شب نيز بگذرد، و ميان هر دو نماز به يك اذان ودو اقامه جمع كند، و نوافل مغرب را بعد از نماز عشا بجا آورد و در صورتى كه از رسيدن به مزدلفه پيش از نصف شب مانعى رسيد، بايد نماز مغرب و عشا را بتأخير نينداخته و در ميان راه بخواند و مستحب است كه در وسط وادى از طرف راست راه نزول نمايد، و اگر حاجى صروره باشد مستحب است كه در مشعر الحرام قدم بگذارد و مستحب است كه آن شب را به هر مقدار كه ميسور باشد به عبادت و اطاعت الهى بسر برد و اين دعا را بخواند:
"اللهُمّ هذِهِ جُمَعُ، اللّهُمّ اِنّي أسْأَلُكَ أنْ تَجْمَعَ لِي فِيها جَوامِعَ الْخَيْرِ، اللّهُمّ لا تُؤْيِسْني مِنَ الْخَيْرِ الّذي سَأَلْتُكَ أنْ تَجْمَعَهُ لِي في قَلْبي وَأطْلُبُ اِلَيْكَ أنْ تُعَرّفَني ما عَرّفْتَ أوْلِياءَكَ في مَنْزِلِي هذا وَأنْ تَقِيَني جَوامِعَ الشّرّ".
و مستحب است بعد از نماز صبح با طهارت حمد و ثناى الهى را بجا آورد، و به هر مقدارى كه ميسور باشد از نعم و تفضلات حضرت حق ذكر كند و بر محمد و آل محمد صلوات بفرستد آنگاه دعاء نمايد و بعضي بوجوب آن قائل شده اند و اين دعا را نيز بخواند:
"اللهُمّ رَبّ الْمَشْعَرِ الْحَرام فُكّ رَقَبَتي مِنَ النّارِ وَأوْسِعْ عَلَيّ مِنْ رِزْقِكَ الْحَلالِ وَادْرَأْ عَنّي شَرّ فَسَقَةِ الْجِنّ وَالْاِنْس، أللّهُمّ أَنْتَ خَيْرُ مَطْلُوبٍ اِلَيْهِ وَخَيْرُ مَدْعُوّ وَخَيْرُ مَسْؤُولٍ وَلِكُلّ وافِدٍ جائِزَةٌ فَاجْعَلْ جائِزَتي في مَوْطِني هذا أنْ تُقِيلَني عَثْرَتي وَتَقْبَلَ مَعْذِرَتي وَأنْ تُجاوِزْ عَنْ خَطِيئَتي ثُمّ اجْعَلِ التّقْوى مِنَ الدّنيا زادِي".
و مستحب است سنگ ريزههايى را كه در منى رمى خواهد نمود از مزدلفه بردارد ومجموع آنها هفتاد دانه است و مستحب است وقتى كه از مزدلفه بسوى منى رفته و به وادى محسّر رسيد به مقدار صد قدم مانند شتر تند رود و اگر سواره است سوارى خود را حركت دهد و بگويد:
"اللهُمّ سَلّمْ لي عَهْدي وَاقْبَلْ تَوْبَتي وَأجِبْ دَعْوَتي وَاخْلُفْني فِيمَنْ تَرَكْتُ بَعْدي".
مستحبات رمى جمرات
در رمى جمرات چند چيز مستحب است:
1 - با طهارت بودن در حال رمى.
2 - هنگامى كه سنگها را در دست گرفته و آماده رمى است اين دعا را بخواند:
"اللّهُمّ هذِهِ حصَيَاتي فَأحْصِهِنّ لِي وَارْفَعْهُنّ في عَمَلي".
3 - با هر سنگى كه مىاندازد تكبير بگويد.
4 - هر سنگى را كه مىاندازد اين دعا را بخواند:
"اللّهُ أكْبَرُ، أللّهُمّ ادْحَرْ عنّي الشّيْطانَ أللّهُمّ تَصْدِيقاً بِكِتابِكَ وَعَلى سُنّةِ نَبِيّكَ أللّهُمّ اجْعَلْهُ لِي حَجّاً مَبْرُوراً وَعَمَلاً مَقْبُولاً وَسَعْياً مَشْكُوراً وَذَنْباً مَغْفُوراً".
5 - ميان او و جمره در جمره عقبه ده يا پانزده ذراع فاصله باشد و در جمره اولى و وسطى كناره جمره بايستد.
6 - جمره عقبه را رو به جمره و پشت به قبله رمى نمايد و جمره اولى و وسطى را رو به قبله ايستاده رمى نمايد.
7 - سنگريزه رابرانگشتابهامگذاردهوبا ناخنانگشت شهادت بيندازد.
8 - پس از برگشتن بجاى خود در منى اين دعا را بخواند:
"اللهُمّ بِكَ وَثِقْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكّلْتُ فَنِعْمَ الرّبُ وَنِعْمَ الْمَوْلى وَنِعْمَ النّصِيرُ".
مستحبات هدى
مستحبات هدى چند چيز است:
1 - در صورت تمكن، قربانى شتر باشد، و در صورت نبودن آن گاو و در صورت نبودن آن گوسفند باشد.
2 - قربانى بسيار فربه باشد.
3 - در صورت شتر يا گاو بودن آن از جنس ماده و در صورت گوسفند يا بز بودن آن از جنس نر باشد.
4 - شترى كه مىخواهند او را نحر كنند ايستاده و از سر دستها تا زانوى او را ببندند و شخص از جانب راست او بايستد، و كارد يا نيزه يا خنجر به گودال گردن او فرو برد، و در وقت ذبح يا نحر اين دعا را بخواند:
"وَجّهْتُ وَجْهِيَ لِلّذِي فَطَرَ السّماواتِ وَالْاَرْضَ حَنِيفاً مُسْلِماً وَما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكينَ اِنّ صَلاتِي وَنُسُكي وَمَحْيايَ وَمَمَاتِي للّهِ رَبّ الْعالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ وَبِذلِكَ اُمِرْتُ وَأنا مِنَ الْمُسْلِمِينَ، اللّهُمّ مِنْكَ وَلَكَ بِسْمِ اللّهِ وَاللّهُ أكْبَرُ، أللّهُمّ تَقَبّلْ مِنّي".
5 - اينكه خود، قربانى را بكشد و اگر نتواند دست خود را بالاى دست كشنده بگذارد.
مستحبات حلق
در حلق چند چيز مستحب است :
1- آنكه از جانب راست پيش سر ابتداء كند و اين دعا را بخواند:
"اللهم اعطني بكلّ شعره نوراً يوم القيامه".
2- آنكه موي سر خود را در مني در خيمه خود دفن نمايد و اولي اين است كه بعد از حلق از اطراف ريش و شارب خود گرفته و همچنين ناخنها را بگيرد.
مستحبات طواف حجّ و نماز آن و سعى
آنچه كه از مستحبات در طواف عمره و نماز آن و سعى ذكر شد اينجا نيزجارى است، ومستحب است شخصى كه به جهت طواف حجّ مىآيد، در روز عيد قربان بيايد و بر درب مسجد بايستد و اين دعا را بخواند:
"اللهُمّ اَعِنّي عَلى نُسُكِكَ وَسَلّمْني لَهُ وَسَلّمْهُ لي أسْألُكَ مَسْألَةَ الْعَليلِ الذّلِيلِ الْمُعْتَرِفِ بذَنْبِهِ أنْ تَغْفِرَ لي ذُنُوبي وَأنْ تُرْجِعَني بِحاجَتَي، اللهُمّ اِنّي عَبْدُكَ وَالْبَلَدُ بَلَدُكَ وَالبَيْتُ بَيْتُكَ جئْتُ أطْلُبُ رَحْمَتَكَ وَأؤُمّ طاعَتَكَ مُتّبِعاً لِأمْرِكَ راضِياً بِقَدَرِكَ أسْألُكَ مَسْألَةَ الْمُضْطَرّ إلَيْكَ الْمُطِيعِ لِأمْرِكَ الْمُشْفِقِ مِنْ عَذابِكَ الْخائِفِ لِعُقُوبَتِكَ أنْ تُبَلّغَني عَفْوكَ وَتُجِيرَني مِنَ النّارِ بِرَحْمَتِكَ".
پس بنزد حجر الأسود بيايد و استلام و بوسه نمايد، و اگر بوسيدن ممكن نشد دست به حجر ماليده و دست خود را ببوسد، و اگر آن هم ممكن نشد مقابل حجر ايستاده و تكبير بگويد و بعد آنچه در طواف عمره بجا آورده بود بجا آورد.
مستحبات منى
بدان كه براى حاجى مستحب است كه روز يازدهم و دوازدهم و سيزدهم را در منى بماند، و حتى به جهت طواف مستحب از منى بيرون نرود، و تكبير گفتن در منى بعد از پانزده نماز و در غير منى بعد از ده نماز كه اول آنها نماز ظهر روز عيد است مستحب مىباشد و بعضى آن را واجب دانستهاند و بهتر در كيفيت تكبير آن است كه بگويد:
"اللّهُ أكْبَرُ اللّهُ أكْبَرُ لا إلهَ إلّا اللّهُ وَاللّهُ أكْبَرُ اللّهُ أكْبَرُ وَللّهِِ الْحَمْدُ اللّهُ أكْبَرُ عَلىما هَدانَا اللّهُ أكْبَرُ عَلى ما رَزَقَنا مِنْ بَهِيمَةِ الْأنْعامِ وَالْحَمْدُ للّهِ على ما أبْلانا".
و مستحب است مادامى كه در منى اقامت دارد نمازهاى واجب و مستحب را در مسجد خيف بجا آورد، و در حديث است كه صد ركعت نماز در مسجد خيف با عبادت هفتاد سال برابر است، و هركس در آنجا صد مرتبه "سُبْحانَ اللّهِ" بگويد ثواب آن برابر ثواب بنده آزاد كردن است، و هركس در آنجا صد مرتبه "لا إلهَ إلّا اللّهِ" بگويد ثواب آن برابر است با ثواب كسى كه احياء نفس كرده باشد و هركس در آنجا صد مرتبه "ألْحَمْدُللّهِ" بگويد ثواب آن برابر است با ثواب خراج عراقين كه در راه خدا تصدقنمايد.
مستحبات ديگر مكه معظمه
آداب و مستحبات ديگر در مكه معظمه از اين قرار است:
1 - زياد ذكر خدا نمودن و خواندن قرآن.
2 - ختم نمودن قرآن.
3 - خوردن از آب زمزم و بعد از خوردن اين دعا را بخواند:
"اللهُمّ اجْعَلْهُ عِلْماً نافِعاً وَرِزْقاً واسِعاً وَشِفاءً مِنْ كُلّ داءٍ وَسُقْمٍ".
و نيز بگويد: "بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ وَالشّكْرُ للّهِ".
4 - نظر نمودن به كعبه و اكثار از آن.
5 - در هر شبانه روز ده مرتبه طواف نمودن؛ در اول شب سه طواف، و در آخر شب سه طواف، و پس از دخول صبح دو طواف، و بعدازظهر دو طواف.
6 - هنگام توقف در مكه بعدد ايام سال يعنى سيصد و شصت مرتبه طواف نمايد و اگر اين مقدار نشد پنجاه و دو مرتبه و اگر آن هم ميسور نشد هر مقدارى كه بتواند.
7 - شخص صروره به خانه كعبه داخل شود و مستحب است قبل از دخول غسل بنمايد و در وقت داخل شدن بگويد:
"اللهُمّ إنّكَ قُلْتَ وَمَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً فَآمِنّي مِنْ عَذابِ النّارِ".
پس دو ركعت نماز گزارده در ركعت اول بعد از حمد، "حم سجده" و در ركعت دوم بعد از حمد، پنجاه و پنج آيه از ساير جاهاى قرآن بين دو ستون بر سنگ قرمز بخواند.
8 - دوركعت نماز خواندندرهريك ازچهار زاويه كعبه و بعد از نماز اين دعا را بخواند:
"اللهُمّ مَنْ تَهَيّأ أوْ تَعَبّأ أوْ أعَدّ أوِ اسْتَعَدّ لِوِفادَةٍ إلى مَخْلُوقٍ رَجاءَ رِفْدِهِ وَجائِزَتِهِ وَنَوافِلِهِ وَفَواضِلِهِ فَاِلَيْكَ يا سَيّدِي تَهْيِئَتِي وَتَعْبِئَتِي وَإعْدادي وَاسْتِعْدادي رَجاءَ رِفْدِكَ وَنَوَافِلِكَ وَجائِزَتِكَ، فَلا تُخَيّبِ الْيَوْمَ رَجائِي يا مَنْ لا يَخِيبُ عَلَيْهِ سائِلٌ وَلا يَنْقُصُهُ نائِلٌ فَاِنّي لَمْ آتِكَ الْيَوْمَ بِعَمَلٍ صَالِحٍ قَدّمْتُهُ وَلا شَفاعَةِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ وَلكِنّي أتَيْتُكَ مُقِرّاً بِالظّلْمِ وَالْإساءَةِ عَلى نَفْسِي فَاِنّهُ لا حُجّةَ لِي وَلا عُذْرَ فأسْأَلُكَ يا مَنْ هُوَ كَذلِكَ أنْ تُصَلّي عَلى مُحَمّدٍ وَآلِهِ وَتُعْطِيَنِي مَسْأَلَتِي وَتَقْلِبَني بِرَغْبَتي وَلا تَرُدّنِي مَجْبُوهاً مَمْنُوعاً وَلا خائِباً يا عَظِيمُ يا عَظِيمُ يا عَظِيمُ أرْجُوكَ لِلْعَظِيمِ، أسْأَلُكَ يا عَظِيمُ أنْ تَغْفِرَ لِيَ الذّنْبَ الْعَظِيمَ لا إلهَ إلّا أَنْتَ".
